Келишув битимининг суд томонидан тасдиқланиши ва унинг оқибатлари

Фуқаролик судида тасдиқлаш

Фуқаролик ишида келишув битимини тасдиқлаш масаласи суд мажлисида, қоида тариқасида, тарафлар албатта иштирок этган ҳолда кўриб чиқилади. Нотариус томонидан тасдиқланган келишув бундан мустасно.

Суд келишув битимини тасдиқлашдан олдин тарафларга:

битимнинг ҳуқуқий оқибатларини;
иш юритиш тугатилишини;
айни тарафлар ўртасидаги, айни предмет ва асослар бўйича қайта даъво киритиш мумкин бўлмаслигини тушунтиради.

Иқтисодий судда тасдиқлаш

Иқтисодий судда масалани иш қайси суднинг иш юритувида бўлса, ўша суд кўриб чиқади. Иштирокчилар суд мажлисининг вақти ва жойи ҳақида хабардор қилинади.

Тегишли тарзда хабардор қилинган шахсларнинг келмаганлиги келишув битимини тасдиқлаш масаласини кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди.

Суд ажрими ва унинг оқибатлари

Битим тасдиқланса, суд ажрим чиқаради ва иш юритишни тугатади. Ажримда:

келишув битимининг шартлари;
уни тасдиқлаш ҳақидаги хулоса;
суд харажатларининг тақсимланиши;
иш юритиш тугатилганлиги кўрсатилади.

Келишув битими апелляция, кассация ёки тафтиш инстанциясида тасдиқланса, иш бўйича аввал қабул қилинган суд ҳужжатлари бекор қилиниб, иш юритиш тугатилади.

Ижро босқичида тузилган битим

Суд ҳужжатини ижро этиш жараёнида тузилган келишув битими ишни кўрган биринчи инстанция судига тақдим этилади.

Уни тасдиқлаш масаласи:

фуқаролик судида — 10 кун ичида;
иқтисодий судда — 15 кун ичида кўриб чиқилади.

Тасдиқлашни рад этиш

Суд келишув битимини тасдиқламайди, агар:

унинг шартлари қонунчиликка зид бўлса;
учинчи шахсларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига дахл қилса;
иқтисодий суд ишида битим қонунга хилоф равишда шартли мажбурият асосида тузилган бўлса.

Муҳим: Суд битимни тасдиқлаши ишнинг автоматик равишда тугашига олиб келади. Шу сабабли имзолашдан олдин ҳар бир мажбурият, тўлов муддати ва бажармаслик оқибати аниқ ёзилиши керак.

Келишув битимини ижро этиш

Тарафлар битимни унда кўрсатилган тартиб ва муддатда ихтиёрий бажаради. Битим бажарилмаса, манфаатдор шахснинг илтимосномаси асосида суд ижро варақаси беради ва у мажбурий ижрога қаратилади.

Тартиб Фуқаролик процессуал кодекси ва Иқтисодий процессуал кодекси билан белгиланади.