Тадбиркорлик субъектларининг мулкий кафолатлари ва имтиёзлари

Хусусий мулк дахлсизлиги

Тадбиркорлик субъектининг қонуний асосда орттирилган мол-мулки дахлсиз ва давлат ҳимоясидадир. Мулкдор ўз мол-мулкига эгалик қилиш, ундан фойдаланиш ва уни тасарруф этиш ҳуқуқига эга.

Мол-мулк мулкдордан фақат қонунда назарда тутилган ҳолларда ва белгиланган тартибда олиб қўйилиши мумкин.

Мулкий ҳуқуқларни ҳимоя қилиш

Тадбиркор қуйидаги усуллардан фойдаланиши мумкин:

мулк ҳуқуқини тан олишни талаб қилиш;
ҳуқуқ бузилишидан олдинги ҳолатни тиклаш;
ҳуқуқни бузувчи ҳаракатларни тўхтатиш;
битимни ёки давлат органининг қонунга зид ҳужжатини ҳақиқий эмас деб топиш;
мажбуриятни аслича бажартириш;
етказилган зарар, бой берилган фойда ва қонунда назарда тутилган ҳолларда маънавий зарарни ундириш;
давлат органи қарорлари ва мансабдор шахсларнинг ҳаракатлари устидан судга шикоят қилиш.

Давлат органининг қонунга зид қарори натижасида тадбиркорга етказилган зарар қонунчиликда белгиланган тартибда қопланиши лозим.

Имтиёз ва преференциялар

Солиқ ва божхона имтиёзлари, субсидиялар, компенсациялар ёки бошқа преференциялар фақат норматив-ҳуқуқий ҳужжатда белгиланган шартлар асосида берилади.

Муайян тоифадаги тадбиркорлик субъектига мансубликнинг ўзи ҳар қандай имтиёзни автоматик равишда олиш ҳуқуқини бермайди. Тадбиркор имтиёзнинг амал қилиш муддати, фаолият тури, ҳудуд, даромад миқдори ва ҳисобот талабларини текшириши керак.

Бу кафолатлар «Тадбиркорлик фаолияти эркинлигининг кафолатлари тўғрисида»ги Қонун, «Хусусий мулкни ҳимоя қилиш ва мулкдорлар ҳуқуқларининг кафолатлари тўғрисида»ги Қонун, Солиқ кодекси ва Божхона кодекси билан тартибга солинади.