Шахсга доир маълумотлар ва уларни ҳимоя қилиш

Шахсга доир маълумотлар нима?

Шахсга доир маълумотлар — муайян жисмоний шахсга тааллуқли бўлган ёки уни аниқлаш имконини берадиган электрон, қоғоз ёки бошқа шаклдаги ахборот.

Уларга, жумладан, шахснинг исми, манзили, телефон рақами, ҳужжат маълумотлари, фотосурати, биометрик ва бошқа шахсий маълумотлари кириши мумкин.

Шахсга доир маълумотлар — муайян жисмоний шахсга оид ёки уни идентификация қилиш имконини берувчи ахборот.

Маълумотлар субъекти — шахсга доир маълумотлар ўзига тааллуқли бўлган жисмоний шахс.

Оператор — шахсга доир маълумотларга ишлов беришни амалга оширадиган давлат органи, ташкилот ёки шахс.

Маълумотларга қачон ишлов бериш мумкин?

Шахсга доир маълумотларга, қоида тариқасида:

субъектнинг розилиги билан;
шартномани бажариш учун;
қонунда белгиланган мажбуриятни бажариш учун;
субъект ёки бошқа шахснинг ҳаёти ва соғлиғини ҳимоя қилиш учун;
давлат ва жамият манфаатларини таъминлаш учун ишлов берилади.

Розилик ёзма ёки электрон шаклда берилиши мумкин.

Шахс қандай ҳуқуқларга эга?

Маълумотлар субъекти:

ўзи ҳақида қандай маълумотлар сақланаётганини билиш;
маълумотлар қаердан олингани ва қандай мақсадда ишлатилаётгани ҳақида ахборот олиш;
нотўғри ёки эскирган маълумотларни тузатишни талаб қилиш;
қонунга хилоф ишлов берилган маълумотларни тўхтатиш ёки йўқ қилишни талаб қилиш;
аввал берган розилигини чақириб олиш;
ваколатли органга ёки судга шикоят қилиш ҳуқуқига эга.

Субъект ўз маълумотларини беришни рад этганда, қонунда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, рад этиш сабабини кўрсатмаслиги мумкин.

Маълумотлар махфий сақланадими?

Субъектнинг розилигисиз ёки бошқа қонуний асос мавжуд бўлмаса, шахсга доир маълумотларни учинчи шахсларга ошкор қилиш ва тарқатиш тақиқланади.

Оператор маълумотларни йўқолиш, ўзгартириш, ноқонуний фойдаланиш ва ошкор этишдан ҳимоя қилиш учун ҳуқуқий, ташкилий ва техник чоралар кўриши шарт.

Маълумотлар қачон йўқ қилинади?

Шахсга доир маълумотлар:

уларга ишлов бериш мақсадига эришилганда;
субъектнинг розилиги чақириб олинганда;
розиликда белгиланган муддат тугаганда;
суд қарори қонуний кучга кирганда йўқ қилиниши лозим.

Қонунчиликда маълумотни сақлаш мажбурияти белгиланган бўлса, у тегишли муддат тугаганидан кейин йўқ қилинади.

Қайси маълумотлар Ўзбекистонда сақланиши шарт?

Қуйидаги маълумотлар Ўзбекистон ҳудудида сақланиши шарт:

жисмоний шахсларнинг биометрик маълумотлари;
жисмоний шахсларнинг генетик маълумотлари;
Ўзбекистонда фаолият юритаётган телекоммуникация операторлари хизматларидан фойдаланувчи шахсларнинг маълумотлари.

Бошқа шахсга доир маълумотлар зарур ҳимоя кафолатлари мавжуд бўлганда хорижда сақланиши ва уларга ишлов берилиши мумкин.

Муҳим: Ўзбекистон ҳудудида сақланиши шарт бўлган маълумотлар базалари Шахсга доир маълумотлар базаларининг давлат реестрида рўйхатдан ўтказилиши керак.

Норматив ҳужжатлар

«Шахсга доир маълумотлар тўғрисида»ги Қонун

Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 8 февралдаги 71-сон қарори