Маҳкумни озодликка чиқариш тартиби

Озод қилишга тайёрлаш

Муассаса маъмурияти маҳкумнинг жазо муддати тугашига узоғи билан уч ой қолганда уни озодликка тайёрлаш ишларини бошлайди.

Маҳкум билан:

озодликдан кейинги ҳуқуқ ва мажбуриятлари;
ишга жойлашиш имкониятлари;
турар жойга эҳтиёжи;
ижтимоий ва маиший мослашув масалалари бўйича тушунтириш ишлари олиб борилади.

Иш ва турмушини йўлга қўйишда ёрдамга муҳтож шахс аниқланса, маъмурият у яшашни режалаштираётган ҳудуддаги ҳокимлик ҳузуридаги ижтимоий мослашув марказига унинг озод қилиниши, турар жойи, меҳнат қобилияти ва мутахассислиги ҳақида олдиндан хабар беради.

Маъмурий назорат ўрнатилиши зарур деб топилган шахс бўйича муассаса маъмурияти судга тақдимнома киритади.

Жазо муддатининг тугаши

Озодликдан маҳрум қилиш жазоси унинг муддатига киритилган барча қонуний ўзгаришлар ҳисобга олинган ҳолда муддатнинг охирги куни тугатилади.

Агар жазонинг охирги куни дам олиш ёки байрам кунига тўғри келса, маҳкум шу кундан бир кун олдин озод қилинади.

Муддатидан илгари озод қилиш тўғрисидаги ҳужжат:

иш куни тугагунига қадар келиб тушса — дарҳол;
иш куни тугаганидан кейин келса — эртаси куни эрталаб ижро этилади.

Муҳим: озод қилишга асос бўлган суд ҳужжати ёки бошқа ваколатли қарор келиб тушгач, муассаса уни қонунда кўрсатилмаган сабаб билан кечиктириши мумкин эмас.

Ҳужжатлар, буюмлар ва ҳисоб-китоб

Озод қилиш вақтида муассаса маъмурияти:

маҳкум билан тўлиқ ҳисоб-китоб қилади;
шахсий ҳужжатларини қайтаради;
буюмлари ва қимматли нарсаларини топширади;
шахсий ҳисобварағидаги пулларни беради;
жазони ўтаб бўлганлиги ёки жазодан озод қилинганлиги ҳақида белгиланган намунадаги маълумотнома беради.

Йўл ва моддий ёрдам

Озод қилинаётган шахс яшашни режалаштирган жойга етиб олиши учун:

йўл ҳужжатлари;
йўлга белгиланган нормада озиқ-овқат;
ёки пул компенсацияси билан таъминланади.

Агар шахсда мавсумга мос кийим ва пойабзал ёки уларни сотиб олиш учун пул бўлмаса, кийим ва пойабзал бепул берилади. Зарур ҳолда бир йўла тўланадиган пул нафақаси ҳам ажратилиши мумкин.

Хабардор қилиш ва кузатиб бориш

Биринчи ёки иккинчи гуруҳ ногиронлиги бўлган шахслар, ҳомиладор аёллар, ёш боласи бор аёллар ва вояга етмаганларнинг озод қилиниши ҳақида уларнинг қариндошлари ёки улар ўрнини босувчи шахсларга олдиндан хабар берилади.

Вояга етмаганлар, одатда, ота-онаси ёки уларнинг ўрнини босувчи шахслар ҳузурига юборилади. Зарур ҳолларда улар интернат муассасасига жойлаштирилиши ёки васийликка берилиши мумкин.

Тартиб Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-ижроия кодекси, жазони ижро этиш муассасаларининг ички тартиб қоидалари ва Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 16 мартдаги 143-сон қарори билан белгиланади.