Болаларнинг оиладаги хусусий мулки

Болага тегишли хусусий мулк

Вояга етмаган бола қонунда белгиланган тартибда хусусий мулк эгаси бўлиши мумкин.

Боланинг хусусий мулки жумласига:

ҳадя қилинган мол-мулк;
мерос тариқасида олинган мол-мулк;
шахсий меҳнатидан олинган даромад;
қонунчиликда рухсат этилган тадбиркорлик фаолиятидан олинган мол-мулк ва даромад;
стипендия, мукофот ва бошқа қонуний даромадлар;
шахсий фойдаланиш буюмлари киради.

Бола тадбиркорлик фаолиятига киритган маблағ ва ундан олган даромад ҳам, агар шартномада бошқача қоида белгиланмаган бўлса, боланинг хусусий мулки ҳисобланади.

Боланинг мол-мулки ота-онага автоматик равишда тегишли бўлиб қолмайди. Ота-она ҳамда бола бир-бирининг алоҳида мол-мулкидан фақат мулкдорнинг розилиги ва қонун талабларига мувофиқ фойдаланиши мумкин.

Ота-она ва боланинг умумий мулки

Ота-она ва 14 ёшга тўлган вояга етмаган бола ўртасида қонунда белгиланган тартибда умумий мулк ҳуқуқи вужудга келиши мумкин.

Умумий мулк:

тарафларнинг келишуви;
биргаликда маблағ киритиш;
қонунда назарда тутилган бошқа асослар бўйича вужудга келади.

Умумий мулк мавжуд бўлса, ҳар бир иштирокчининг ҳуқуқи мулкдаги улуши ва тузилган келишувга мувофиқ белгиланади.

Боланинг битим тузиши

14 ёшга тўлмаган бола номидан битимларни, қонундаги айрим истиснолардан ташқари, ота-онаси, фарзандликка олувчиси ёки васийси тузади. Бола кичик маиший битимларни ва қонунда рухсат этилган айрим бошқа ҳаракатларни мустақил бажариши мумкин.

14 ёшдан 18 ёшгача бўлган бола битимларни, умумий қоидага кўра, ота-онаси, фарзандликка олувчиси ёки ҳомийсининг ёзма розилиги билан тузади. Бироқ у:

ўз иш ҳақи, стипендияси ва бошқа даромадларини;
интеллектуал фаолият натижасига доир ҳуқуқларини;
қонунчиликда рухсат этилган омонат ва кичик маиший битимларни мустақил тасарруф этиши мумкин.

Қонуний вакил боланинг мол-мулкини фақат боланинг манфаатида бошқариши шарт. Боланинг мол-мулкидан ота-онанинг шахсий қарзларини қоплаш учун фойдаланиш мумкин эмас.

Боланинг кўчмас мулкини сотиш, айирбошлаш, гаровга қўйиш ёки ҳуқуқларини жиддий чеклайдиган бошқа битимларни амалга оширишда қонунчиликда белгиланган васийлик ва ҳомийлик органининг рухсати талаб қилиниши мумкин.