Ижтимоий ҳимояга муҳтож ишсиз хотин-қиз — бандлиги таъминланмаган, ишлаш истагида бўлган ва даромад манбаига эга бўлмаган эҳтиёжманд хотин-қиз.
Бундай хотин-қизлар «Аёллар дафтари»нинг 1-тоифасига киритилади. «Аёллар дафтари»га 30 ёшдан ошган хотин-қизлар киритилади, бандлиги аллақачон таъминланган шахс эса 1-тоифага киритилмайди.
Хотин-қизларнинг бандлигига:
Иш қидираётган хотин-қизнинг маълумоти, касби, иш тажрибаси, соғлиғи, оилавий шароити ва қизиқиши ҳисобга олиниб, унга мос иш ёки ўқув йўналиши танланиши керак.
Касби бўлмаган ишсиз хотин-қизлар ваучер тизими ёки буюртма асосида касб-ҳунарга ўқитилиши мумкин. Ўқиш бандлик органлари ва касбий таълим ташкилотлари орқали меҳнат бозорида талаб мавжуд бўлган йўналишларда ташкил этилади.
Касбга ўқитишдан мақсад фақат сертификат бериш эмас, балки хотин-қизни ишга жойлаштириш, ўзини ўзи банд қилиш ёки даромад келтирадиган фаолиятни бошлашига кўмаклашишдир.
Белгиланган талабларга қараб:
Тадбиркорлик қилиш истагидаги хотин-қизлар учун оилавий тадбиркорлик, «Бизнесга биринчи қадам», «Маҳалла лойиҳаси» ва бошқа дастурлар доирасида кредит маҳсулотлари ҳам мавжуд. Кредит автоматик берилмайди: банк тўлов қобилияти, лойиҳа ва бошқа талабларни алоҳида баҳолайди.
Хотин-қиз ўз муаммоси ва бандликка бўлган эҳтиёжини «маҳалла еттилиги»га, хотин-қизлар фаолига ёки «Аёллар дафтари» ахборот тизими орқали билдириши мумкин. Анкета тўлдирилгандан кейин тоифа 3 кун ичида аниқланади, кейин киритиш ёки асослантирилган рад этиш ҳақида қарор қабул қилинади.
Дафтарга киритилган ҳар бир хотин-қиз учун ёрдам тури, муддати, миқдори ва масъул ташкилотларни қамраб олган индивидуал дастур ишлаб чиқилади.
«Аёллар дафтари»га киритилиш муайян лавозим ёки пул тўловини автоматик равишда кафолатламайди. Хотин-қизга унинг эҳтиёжи, малакаси ва мавжуд имкониятлардан келиб чиқиб ишга жойлаштириш, ўқитиш, субсидия ёки тадбиркорликка кўмаклашиш чораси белгиланади.