Педагогнинг касбий фаолиятига аралашиш учун жавобгарлик

Педагогнинг ҳуқуқий мақоми

Педагог — давлат ёки нодавлат таълим ташкилотида қонунчиликка мувофиқ профессионал таълим ва тарбия фаолиятини амалга оширувчи шахс.

Педагогнинг шаъни, қадр-қиммати, ишчанлик обрўси ва касбий фаолияти давлат ҳимоясида бўлади. Таълим ташкилотининг давлат ёки нодавлат экани педагогга берилган ҳуқуқий кафолатларга таъсир қилмайди.

Педагог — таълим ташкилотида профессионал таълим ва тарбия фаолиятини амалга оширувчи жисмоний шахс.

Касбий фаолият — педагогнинг ўқувчиларга таълим ва тарбия бериш билан бевосита боғлиқ меҳнат фаолияти.

Педагог фаолиятига аралашиш тақиқланади

Қуйидагилар тақиқланади:

— педагогнинг касбий фаолиятига қонунга хилоф равишда аралашиш;

— педагог фаолиятини асоссиз текшириш;

— ўқувчиларнинг билимини холис баҳолашига таъсир кўрсатиш;

— педагогнинг хизмат вазифаларини бажаришига тўсқинлик қилиш;

— педагогни ободонлаштириш, қишлоқ хўжалиги ёки касбий фаолиятига алоқадор бўлмаган бошқа ишларга жалб этиш;

— ундан касбий вазифаларига тааллуқли бўлмаган ҳисобот ва маълумотларни талаб қилиш;

— педагогни аҳоли қарздорлигини ўрганиш, битирувчилар бандлигини таъминлаш, ишсиз ёки таълим билан қамраб олинмаган шахсларни ҳисобга олиш ишларига жалб қилиш;

— педагогни товар ва хизматларни сотиб олишга мажбурлаш;

— педагогнинг ёзма розилигисиз унинг иш ҳақидан товар ёки хизматлар учун маблағ ушлаб қолиш.

Касбий фаолиятга аралашиш — педагогнинг қонуний ваколатларини мустақил амалга оширишига ғайриқонуний таъсир кўрсатиш ёки тўсқинлик қилиш.

Маъмурий жавобгарлик

Педагогнинг ўқувчилар билимини объектив баҳолашига таъсир кўрсатиш ёки унинг хизмат вазифаларини бажаришига тўсқинлик қилиш орқали касбий фаолиятига қонунга хилоф равишда аралашиш:

— фуқароларга 7 баравардан 10 бараваргача базавий ҳисоблаш миқдорида;

— мансабдор шахсларга 10 баравардан 15 бараваргача базавий ҳисоблаш миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

Худди шундай ҳуқуқбузарлик маъмурий жазо қўлланилганидан кейин бир йил ичида такроран содир этилса:

— фуқароларга 10 баравардан 15 бараваргача;

— мансабдор шахсларга 15 баравардан 20 бараваргача базавий ҳисоблаш миқдорида жарима ёки 15 суткагача маъмурий қамоқ қўлланилиши мумкин.

Базавий ҳисоблаш миқдори — жарима, йиғим ва бошқа тўловларни ҳисоблашда қўлланиладиган қонунчиликда белгиланган миқдор.

Такроран содир этиш — шахсга худди шундай ҳуқуқбузарлик учун маъмурий жазо қўлланилганидан кейин бир йил ичида ҳуқуқбузарликни яна содир этиш.

Бошқа тақиқларни бузганлик учун жавобгарлик

«Педагогнинг мақоми тўғрисида»ги Қонунда педагогни касбига алоқадор бўлмаган ишларга жалб қилиш, ортиқча ҳисобот талаб этиш ёки товар ва хизматларни сотиб олишга мажбурлаш ҳам тақиқланган.

Бироқ ҳар бир ҳаракат учун жавобгарлик унинг хусусиятига қараб меҳнат, маъмурий ёки бошқа қонунчилик ҳужжатлари асосида алоҳида белгиланади. Шунинг учун Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 197⁵-моддасидаги жарима миқдорларини барча тақиқланган ҳаракатларга бир хил татбиқ этиш мумкин эмас.

Педагог қаерга мурожаат қилиши мумкин

Педагог ўз ҳуқуқлари бузилган деб ҳисобласа:

— таълим ташкилоти раҳбарига ёки юқори турувчи таълим органига;

— касаба уюшмаси ёки ходимлар вакиллик органига;

— меҳнат ҳуқуқлари бузилганда меҳнат инспекциясига;

— ҳуқуқбузарлик аломатлари мавжуд бўлганда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга;

— ўз ҳуқуқлари, шаъни, қадр-қиммати ва ишчанлик обрўсини ҳимоя қилиш учун судга мурожаат қилиши мумкин.

Мурожаатда воқеа санаси, жойи, иштирок этган шахслар, талаб ёки топшириқ мазмуни ва мавжуд далилларни кўрсатиш мақсадга мувофиқ.