Ҳуқуқий маслаҳат - бепул, тезкор, ҳаммага!

  • 13439 марта ўқилди

Шахсий номулкий ҳуқуқ нима?

Интеллектуал фаолият натижасини ижодий меҳнати билан яратган шахс, аввало, унинг муаллифи деб эътироф этилиш ҳуқуқига эга.

Муаллифлик ҳуқуқи шахсий номулкий ҳуқуқ ҳисобланади. У бошқа шахсга сотилмайди, ўтказилмайди ёки берилмайди.

Мулкий ҳуқуқ нимани англатади?

Мулкий ҳуқуқ интеллектуал мулк объектидан иқтисодий жиҳатдан фойдаланиш, бошқаларга ундан фойдаланишга рухсат бериш ёки қонунда белгиланган ҳолларда тегишли ҳуқуқни бошқа шахсга ўтказиш имконини беради.

Масалан, ҳуқуқ эгаси тегишли шартнома асосида бошқа шахсга интеллектуал мулк объектидан фойдаланиш ҳуқуқини бериши мумкин.

Мулкий ҳуқуқ бошқа шахсга ўтса, муаллифлик ҳам ўтадими?

Йўқ. Муаллифнинг шахсий номулкий ҳуқуқлари унинг мулкий ҳуқуқларидан мустақил.

Мулкий ҳуқуқ бошқа шахсга ўтказилган тақдирда ҳам муаллифнинг шахсий номулкий ҳуқуқлари унинг ўзида сақланиб қолади. Муаллифлик ҳуқуқини бошқа шахсга беришга қаратилган шарт қонуний кучга эга бўлмайди.

Шахсий номулкий ҳуқуқ қанча вақт амал қилади?

Интеллектуал мулк объектларига нисбатан шахсий номулкий ҳуқуқлар муддатсиз амал қилади.

Мутлақ мулкий ҳуқуқларнинг амал қилиш муддати эса объектнинг турига қараб Фуқаролик кодекси ва махсус қонунларда белгиланади.

Асарни бир нечта шахс бирга яратса нима бўлади?

Агар интеллектуал фаолият натижаси икки ёки ундан ортиқ шахснинг биргаликдаги ижодий меҳнати билан яратилган бўлса, улар ҳаммуаллифлар ҳисобланади.

Бироқ техник, ташкилий ёки моддий ёрдам кўрсатишнинг ўзи ҳар доим ҳам шахсни муаллифга айлантирмайди — муаллифлик ижодий меҳнат билан боғлиқ.

Товар белгиси ёки фирма номида ҳам шахсий муаллифлик ҳуқуқи бўладими?

Фуқаролик муомаласи иштирокчилари, товарлар, ишлар ёки хизматларни индивидуаллаштириш воситаларига нисбатан ҳуқуқ эгаларига асосан мулкий ҳуқуқлар тегишли бўлади.

Шу сабабли муаллифлик асарига нисбатан ҳуқуқлар билан товар белгиси каби индивидуаллаштириш воситасига бўлган ҳуқуқларни айнан бир хил деб қараш тўғри эмас.

Эслатма: интеллектуал мулкка мулкий ҳуқуқни бошқа шахсга ўтказиш мумкин бўлиши муаллифликни ҳам ўтказиш мумкин дегани эмас. Муаллифлик ҳуқуқи бегоналаштирилмайди.

Chat