Буюртма асосида интеллектуал маҳсулот яратиш шартномаси

Бу қандай шартнома?

Муаллиф шартнома асосида келгусида:

асар;
ихтиро;
ёки бошқа интеллектуал фаолият натижасини яратиш ва унинг иш берувчиси бўлмаган буюртмачига бу натижадан фойдаланиш учун тегишли мутлақ ҳуқуқларни бериш мажбуриятини олиши мумкин.

Бу тартиб, аввало, муайян натижа буюртма асосида келгусида яратилиши назарда тутилган муносабатларга тааллуқли.

Шартномада нима аниқ белгиланиши керак?

Шартномада яратиладиган интеллектуал фаолият натижасининг хусусияти аниқ белгиланиши керак.

Шунингдек, ундан:

қандай мақсадда;
қандай усулларда фойдаланилиши назарда тутилаётгани кўрсатилади.

Масалан, логотип, дастур, дизайн, илмий ёки адабий асар буюртма қилинса, тайёр маҳсулотнинг вазифаси ва ундан қай тарзда фойдаланилиши имкони қадар аниқ ифодалангани маъқул.

Муаллифнинг келгусида яратадиган барча ишларига ҳуқуқ олиб қўйиш мумкинми?

Йўқ.

Муаллиф келгусида яратадиган ҳар қандай интеллектуал фаолият натижасига мутлақ ҳуқуқни олдиндан битта шахсга бериш мажбуриятини юклайдиган шартнома ўз-ўзидан ҳақиқий эмас.

Шунингдек, муаллифни келгусида муайян турда ёки муайян соҳада интеллектуал маҳсулот яратишдан чеклайдиган шарт ҳам ҳақиқий ҳисобланмайди.

Буюртмачи тайёр маҳсулотнинг ўзига эга бўлса, барча ҳуқуқ ҳам унга ўтадими?

Йўқ. Интеллектуал мулкка бўлган мутлақ ҳуқуқ билан ушбу натижа ифодаланган моддий объектга мулк ҳуқуқи алоҳида ҳуқуқлар ҳисобланади.

Шу сабабли буюртмачига тайёр файл, оригинал, чизма, макет ёки бошқа моддий натижанинг топширилиши интеллектуал ҳуқуқларнинг ҳаммаси автоматик равишда ўтганини англатмайди.

Қайси мулкий ҳуқуқлар буюртмачига берилиши шартномада аниқ белгиланиши керак.

Муаллифнинг шахсий ҳуқуқлари ҳам буюртмачига ўтадими?

Йўқ. Муаллифлик каби шахсий номулкий ҳуқуқлар муддатсиз амал қилади ва мулкий ҳуқуқлар бошқа шахсга ўтган тақдирда ҳам муаллифда сақланиб қолади.

Шартнома бузилса қандай жавобгарлик келиб чиқади?

Интеллектуал фаолият натижасини яратиш ва ундан фойдаланиш тўғрисидаги шартнома бузилганда Фуқаролик кодексидаги мажбуриятларни бузганлик учун жавобгарликнинг умумий қоидалари қўлланади.

Шу боис шартномада ишни топшириш муддати, қабул қилиш тартиби, ҳақ тўлаш, ҳуқуқларни ўтказиш ва тарафлар жавобгарлигини аниқ белгилаш мақсадга мувофиқ.

Эслатма: буюртма асосида яратилган интеллектуал натижанинг ўзи буюртмачига топширилгани барча интеллектуал ҳуқуқлар ҳам автоматик ўтди дегани эмас. Ўтказиладиган мулкий ҳуқуқлар шартномада аниқ белгиланиши керак.

Норматив ҳужжатлар

Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси