Инсон ҳуқуқларига оид 10 та энг муҳим кафолат

⇒ ДАВЛАТ ДАСТУРИ ИЖРОСИ: ИНСОН ҲУҚУҚЛАРИ БЎЙИЧА МИЛЛИЙ СТРАТЕГИЯ ТАСДИҚЛАНДИ

1. Ҳуқуқлар ҳар кимга туғилганидан тегишли

Инсон ҳуқуқ ва эркинликлари ҳар кимга туғилганидан бошлаб тегишли бўлади. Улар давлат томонидан бериладиган вақтинчалик имтиёз эмас.

2. Барча қонун олдида тенг

Фуқаролар жинси, ирқи, миллати, тили, дини, эътиқоди, ижтимоий келиб чиқиши ва ижтимоий мавқеидан қатъи назар қонун олдида тенгдирлар.

3. Ҳуқуқ ва эркинликлар бевосита амал қилади

Шахс Конституциядаги ҳуқуқидан фойдаланиши учун албатта алоҳида қонун қабул қилинишини кутиши шарт эмас.

Инсон ҳуқуқлари қонунлар ва давлат органлари фаолиятининг мазмунини белгилайди.

4. Ноаниқликлар инсон фойдасига талқин қилинади

Инсон билан давлат органи ўртасидаги муносабатларда қонунчиликда зиддият ёки ноаниқлик мавжуд бўлса, у инсон фойдасига талқин этилади.

5. Ҳуқуқларни чеклашга фақат қонун билан йўл қўйилади

Инсон ҳуқуқлари фақат:

қонунга мувофиқ;
конституциявий тузумни;
аҳоли соғлиғини;
ижтимоий ахлоқни;
бошқа шахсларнинг ҳуқуқларини;
жамоат хавфсизлиги ва тартибини ҳимоя қилиш учун;
зарур ва мутаносиб доирада чекланиши мумкин.

Мутаносиблик принципи — қўлланиладиган чеклов ёки ҳуқуқий чора белгиланган мақсадга эришиш учун ортиқча бўлмаслиги кераклиги.

6. Шаън ва қадр-қиммат дахлсиз

Инсоннинг шаъни ва қадр-қиммати дахлсиздир. Қийноқ, зўравонлик ва қадр-қимматни камситувчи муомала тақиқланади.

7. Шахсга доир маълумотлар ҳимоя қилинади

Ҳар ким:

шахсига доир маълумотлар ҳимоя қилинишини;
нотўғри маълумотлар тузатилишини;
қонунга хилоф тўпланган маълумотлар йўқ қилинишини талаб қилиш ҳуқуқига эга.

8. Ҳар ким ўз ҳуқуқини ҳимоя қилиши мумкин

Шахс:

давлат органига;
юқори турувчи органга;
прокуратурага;
Омбудсманга;
судга;
қонунда белгиланган бошқа органларга мурожаат қилиши мумкин.

Ҳар ким ўз ҳуқуқини қонунда тақиқланмаган барча усуллар билан ҳимоя қилишга ҳақли.

9. Давлат органлари етказган зарар қопланади

Давлат органи ёки мансабдор шахснинг қонунга хилоф қарори, ҳаракати ёки ҳаракатсизлиги натижасида етказилган зарар давлат томонидан қопланиши керак.

10. Халқаро ҳимоя органларига мурожаат қилиш мумкин

Шахс давлат ичидаги барча ҳуқуқий ҳимоя воситаларидан фойдаланиб бўлганидан кейин Ўзбекистоннинг халқаро шартномаларига мувофиқ инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи халқаро органларга мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.

Норматив ҳужжатлар

Ўзбекистон Республикаси Конституцияси