Имтиёзларнинг ягона реестри

Олий таълим ташкилотларининг бакалавриатига ўқишга кириш учун бериладиган имтиёзлар ҳар йили Давлат комиссияси томонидан 1 майга қадар тасдиқланадиган имтиёзларнинг ягона реестри асосида қўлланилади.

Имтиёзга эга абитуриентлар ҳақидаги маълумотлар манфаатдор вазирлик ва идоралар томонидан 1 июнга қадар Билим ва малакаларни баҳолаш агентлигининг махсус ахборот тизимига киритилади. Ногиронлиги бўлган, шу жумладан кўзи ожиз шахслар ҳақидаги маълумотлар тегишли давлат ахборот тизимидан электрон тарзда олинади.

Абитуриент рўйхатдан ўтиш вақтида шахсий кабинети орқали имтиёзи тизимда акс этганини текшириши керак. Маълумот мавжуд бўлмаса ёки нотўғри кўрсатилган бўлса, имтиёзни берган ваколатли вазирлик ёки идорага ўз вақтида мурожаат қилиш лозим.

Муҳим: фақат аввалги йилларда имтиёз берилгани ёки абитуриентда муайян гувоҳнома мавжудлиги унинг жорий қабулда автоматик қўлланилишини англатмайди. Имтиёз жорий йил учун тасдиқланган ягона реестр ва тегишли қонунчилик ҳужжатига мувофиқ бўлиши керак.

Имтиёзларни қўллаш шакллари

Имтиёзнинг турига қараб абитуриент:

• кириш имтиҳонларисиз қўшимча давлат гранти асосида қабул қилиниши;
• алоҳида ажратилган қабул параметрлари доирасида танловда иштирок этиши;
• муайян фан бўйича тест топширмасдан максимал ёки сертификат натижасига мутаносиб балл олиши;
• биринчи танланган бакалавриат таълим йўналиши бўйича алоҳида танловда қатнашиши мумкин.

Имтиҳонсиз қўшимча давлат гранти олиш ҳуқуқига эга абитуриентлар имтиёз амал қиладиган соҳа ва таълим йўналиши доирасида, рўйхатдан ўтишда танланган биринчи бакалавриат таълим йўналишига қабул қилинади.

Алоҳида қабул параметрлари бўйича танловда талабаликка тавсия этилмаган абитуриент танлаган таълим йўналишлари бўйича умумий танловда ҳам иштирок этади.

Айрим тоифалар учун алоҳида қабул параметрлари

Қонунчиликда белгиланган шартларга мувофиқ:

• 25 ёшга тўлмаган етим болалар ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган айрим шахслар учун умумий қабул сонига қўшимча равишда 1 фоизгача давлат гранти ажратилади;
• Ижтимоий реестрга киритилган оилалар фарзандлари учун давлат гранти параметрларига нисбатан 10 фоизгача қўшимча давлат гранти ажратилади;
• ногиронлиги бўлган шахслар ва қонунчиликда белгиланган бошқа тоифалар алоҳида қабул параметрлари доирасида танловда иштирок этади;
• «Тарбиячи» ва «Ҳамшира» республика танловлари ғолиблари мос таълим йўналишларига кириш имтиҳонларисиз қўшимча давлат гранти асосида қабул қилиниши мумкин.

Ижтимоий реестрга киритилган оила фарзандига тегишли имтиёз биринчи танланган таълим йўналишига нисбатан қўлланади. Бунда абитуриент белгиланган минимал ўтиш баллидан кам балл тўпламаслиги шарт.

Сертификатларни ҳисобга олиш

Сертификатнинг мавжудлиги ҳар доим ҳам ўқишга имтиҳонсиз қабул қилишни англатмайди. Сертификат тури, даражаси, амал қилиш муддати ва танланган таълим йўналишидаги фанлар мажмуаси ҳисобга олинади.

Фанлар мажмуасида чет тили биринчи фан сифатида белгиланган таълим йўналишларига қабул камида B1 даражадаги миллий ёки халқаро тан олинган сертификат асосида амалга оширилади.

Чет тили фани мавжуд бўлган бошқа таълим йўналишларида:

• B1 даражадаги сертификат учун чет тилидан максимал баллнинг 75 фоизи берилади;
• B2 ва ундан юқори даражадаги сертификат учун чет тилидан максимал балл берилади.

Умумтаълим фанлари бўйича B+, B, C+ ёки C даражадаги миллий сертификатдан фойдаланишни абитуриент рўйхатдан ўтишнинг биринчи босқичида тасдиқлаши ёки рад этиши мумкин. Фойдаланиш тасдиқланса, абитуриент ушбу фандан тест топширмайди ва сертификатдаги натижага мутаносиб балл олади.

Сертификатнинг амал қилиш муддати абитуриент рўйхатдан ўтган сана ҳолатига текширилади.

Имтиёзни тасдиқловчи ҳужжатлар

Имтиёз ҳақидаги маълумотлар, қоида тариқасида, ваколатли органларнинг ахборот тизимлари орқали электрон шаклда олинади. Талабаликка тавсия этилган абитуриент олий таълим ташкилоти қабул комиссиясига:

• таълим тўғрисидаги ҳужжатнинг аслини ва унинг иловасини;
• қонунчиликда назарда тутилган ҳолларда имтиёз ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжатнинг аслини тақдим этади.

Ҳужжатдаги маълумотлар ахборот тизимидаги маълумотларга мос келиши шарт. Сохта, муддати ўтган ёки бошқа шахсга тегишли ҳужжат имтиёз қўллаш учун асос бўлмайди.

Мақсадли қабул ва тест тўловидан озод қилиш

Мақсадли қабул мустақил қабул тури бўлиб, у имтиёзни тасдиқловчи ҳужжат эмас. Мақсадли қабул параметрларини танлаган абитуриент дастлаб мақсадли қабул, кейин эса умумий қабул параметрлари бўйича танловда иштирок этади.

Айрим тоифаларнинг тест синовида иштирок этиш тўловидан озод қилиниши ҳам ўқишга киришда автоматик имтиёз берилганини англатмайди. Тўлов бўйича енгиллик ва талабаликка қабул қилиш имтиёзи алоҳида ҳуқуқий механизмлар ҳисобланади.