Ҳуқуқий маслаҳат - бепул, тезкор, ҳаммага!

  • 1611 марта ўқилди

Қарз фоизлари: фойдаланганлик ва кечиктирганлик учун тўлов

Қарзга доир «фоиз» икки хил ҳолатда учраши мумкин. Биринчиси — қарз пулларидан фойдаланганлик учун шартномада белгиланадиган фоиз. Тарафлар бундай тўловнинг миқдори, ҳисоблаш даври ва қачон тўланишини аниқ кўрсатиши керак. Фоиз миқдори ёзилмаган шартномадан муайян йиллик ставкани ўзича келтириб чиқариш тўғри эмас.

Иккинчиси — қарз суммаси белгиланган вақтда қайтарилмаганида юзага келадиган кечиктириш фоизлари. Фуқаролик кодексига кўра, қонунда ёки шартномада бошқача тартиб бўлмаса, кечиктирилган суммага Кодекснинг 327-моддасида назарда тутилган фоизлар ҳисобланиши мумкин. Бу масала қарздан фойдаланганлик учун шартномада белгиланган фоиздан алоҳида баҳоланади.

Масалан, шартномада «йиллик 20 фоиз» деб ёзилгани қарз кечиккан ҳар бир кун учун яна автоматик равишда 20 фоиз ундирилади, дегани эмас. Ҳисоб-китобда ҳар бир фоизнинг ҳуқуқий асоси, қайси суммага ва қайси давр учун қўлланиши кўрсатилиши лозим. Қарз қисмларга бўлиб тўланса, амалга оширилган тўловлар ҳам ҳисобга олинади.

Низо чиқмаслиги учун шартномада фойдаланганлик фоизи билан кечиктириш оқибатларини алоҳида ёзинг. Тўловлар ҳақидаги ҳужжатларни сақлаш икки тарафга ҳам ҳисобни текшириш имконини беради.

Ҳуқуқий асос: Фуқаролик кодекси, 734 ва 736-моддалар; 327-модда.

Chat