Ипотека кредити

Согласно Новому порядку, на каких условиях выделяются ипотечные кредиты и какие льготы существуют? - Образовательный веб-сайт по финансовой грамотности Центрального банка РУз

Ипотека нима?

Ипотека — кўчмас мулкни гаровга қўйиш орқали мажбуриятни таъминлаш усули.

Ипотека кредити уй-жой сотиб олиш, шунингдек тегишли банк маҳсулотига қараб уй қуриш ёки реконструкция қилиш учун берилиши мумкин. Ипотека шартлари банк, дастур ва молиялаштириш манбасига қараб фарқ қилади.

2026 йилда давлат дастурида қанча ипотека ажратилиши мумкин?

2026 йилги бозор тамойилларига асосланган ипотека дастурида бирламчи бозордан квартира сотиб олиш учун кредитларни қайта молиялаштиришнинг энг юқори миқдори:

Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоятларда — 380 млн сўм;
Тошкент шаҳрида — 480 млн сўм.

Бу ҳар бир фуқарога айнан шу миқдорда кредит берилади дегани эмас. Банк қарз олувчининг даромади, кредит тарихи, қарз юки, бошланғич бадали ва квартира қийматини ҳисобга олиб аниқ суммани белгилайди.

Дастур доирасида тижорат банкларининг ўз маблағларидан берилган ипотека кредитларини давлат томонидан 20 йилдан ошмаган муддатга қайта молиялаштириш назарда тутилган.

Қурилиши тугалланмаган уйдан квартирага ҳам ипотека олиш мумкинми?

Ҳа, белгиланган шартларда.

2026 йил 1 январдан эскроу тизими доирасида камида 50 фоизга қурилган кўп квартирали уйлардаги квартираларни сотиб олиш учун ипотека кредити ажратиш ва ушбу кредитларга Давлат бюджетидан субсидия тўлашга рухсат берилган.

Эскроу — харидор маблағи қурилишнинг белгиланган шартлари бажарилгунига қадар махсус ҳисобварақда ҳимояланган ҳолда сақланадиган ҳисоб-китоб механизми.

Ипотека шартномасини нотариусда тасдиқлаш шартми?

Умумий қоида бўйича ипотека шартномаси нотариал тасдиқланиб, давлат рўйхатидан ўтказилади.

Бироқ бирламчи бозордан кўчмас мулк сотиб олиш чоғидаги ипотека шартномаси учун нотариал тасдиқ талаб қилинмайди. Давлат рўйхатидан ўтказиш талаби сақланади.

Гаровдаги квартира мажбурий суғурта қилинадими?

Бирламчи уй-жой бозоридан квартира сотиб олиш учун ипотека кредити ажратилганда ипотека предметини суғурта хавфларидан мажбурий суғурталаш талаби 2024 йил 1 майдан бекор қилинган.

Бу барча ипотека маҳсулотларида ҳар қандай суғурта тақиқланган дегани эмас. Муайян кредит бўйича банк таклиф қилаётган қўшимча хизматнинг қонун бўйича мажбурий ёки ихтиёрий эканини алоҳида текшириш керак.

Банкка қандай ҳужжатлар керак?

Барча ипотекалар учун бир хил универсал ҳужжатлар рўйхати йўқ. Аниқ рўйхат танланган банк ва ипотека дастурига боғлиқ.

Амалда банк, одатда, шахсни идентификация қилиш, даромад ва тўлов қобилияти, сотиб олинаётган кўчмас мулк, бошланғич бадал ва гаров қийматига оид маълумотларни текширади.

Кредит тўланмаса нима бўлади?

Ипотека кредитининг асосий хусусияти — кўчмас мулк кредит мажбуриятини таъминлайди.

Қарздор шартнома бўйича мажбуриятларни бажармаса, қонун ва шартномада белгиланган тартибда ундирув ипотека предметига қаратилиши мумкин. Шу сабаб ойлик тўлов имкониятини кредит олишдан олдин реал баҳолаш муҳим.

Эслатма: 380 млн ва 480 млн сўм — 2026 йилги муайян давлат ипотека дастури бўйича энг юқори қайта молиялаштириш миқдорлари. Тижорат банкларининг бошқа ипотека маҳсулотларида сумма, ставка ва муддат бошқача бўлиши мумкин.