
Ipoteka — ko‘chmas mulkni garovga qo‘yish orqali majburiyatni ta’minlash usuli.
Ipoteka krediti uy-joy sotib olish, shuningdek tegishli bank mahsulotiga qarab uy qurish yoki rekonstruktsiya qilish uchun berilishi mumkin. Ipoteka shartlari bank, dastur va moliyalashtirish manbasiga qarab farq qiladi.
2026-yilgi bozor tamoyillariga asoslangan ipoteka dasturida birlamchi bozordan kvartira sotib olish uchun kreditlarni qayta moliyalashtirishning eng yuqori miqdori:
Bu har bir fuqaroga aynan shu miqdorda kredit beriladi degani emas. Bank qarz oluvchining daromadi, kredit tarixi, qarz yuki, boshlang‘ich badali va kvartira qiymatini hisobga olib aniq summani belgilaydi.
Dastur doirasida tijorat banklarining o‘z mablag‘laridan berilgan ipoteka kreditlarini davlat tomonidan 20 yildan oshmagan muddatga qayta moliyalashtirish nazarda tutilgan.
Ha, belgilangan shartlarda.
2026-yil 1 yanvardan eskrou tizimi doirasida kamida 50 foizga qurilgan ko‘p kvartirali uylardagi kvartiralarni sotib olish uchun ipoteka krediti ajratish va ushbu kreditlarga Davlat byudjetidan subsidiya to‘lashga ruxsat berilgan.
Eskrou — xaridor mablag‘i qurilishning belgilangan shartlari bajarilguniga qadar maxsus hisobvaraqda himoyalangan holda saqlanadigan hisob-kitob mexanizmi.
Umumiy qoida bo‘yicha ipoteka shartnomasi notarial tasdiqlanib, davlat ro‘yxatidan o‘tkaziladi.
Biroq birlamchi bozordan ko‘chmas mulk sotib olish chog‘idagi ipoteka shartnomasi uchun notarial tasdiq talab qilinmaydi. Davlat ro‘yxatidan o‘tkazish talabi saqlanadi.
Birlamchi uy-joy bozoridan kvartira sotib olish uchun ipoteka krediti ajratilganda ipoteka predmetini sug‘urta xavflaridan majburiy sug‘urtalash talabi 2024-yil 1-maydan bekor qilingan.
Bu barcha ipoteka mahsulotlarida har qanday sug‘urta taqiqlangan degani emas. Muayyan kredit bo‘yicha bank taklif qilayotgan qo‘shimcha xizmatning qonun bo‘yicha majburiy yoki ixtiyoriy ekanini alohida tekshirish kerak.
Barcha ipotekalar uchun bir xil universal hujjatlar ro‘yxati yo‘q. Aniq ro‘yxat tanlangan bank va ipoteka dasturiga bog‘liq.
Amalda bank, odatda, shaxsni identifikatsiya qilish, daromad va to‘lov qobiliyati, sotib olinayotgan ko‘chmas mulk, boshlang‘ich badal va garov qiymatiga oid ma’lumotlarni tekshiradi.
Ipoteka kreditining asosiy xususiyati — ko‘chmas mulk kredit majburiyatini ta’minlaydi.
Qarzdor shartnoma bo‘yicha majburiyatlarni bajarmasa, qonun va shartnomada belgilangan tartibda undiruv ipoteka predmetiga qaratilishi mumkin. Shu sabab oylik to‘lov imkoniyatini kredit olishdan oldin real baholash muhim.
Eslatma: 380 mln va 480 mln so‘m — 2026-yilgi muayyan davlat ipoteka dasturi bo‘yicha eng yuqori qayta moliyalashtirish miqdorlari. Tijorat banklarining boshqa ipoteka mahsulotlarida summa, stavka va muddat boshqacha bo‘lishi mumkin.