Кафиллик шартномаларини тасдиқлаш

Кафилликнинг мазмуни

Кафиллик шартномаси бўйича кафил бошқа шахс — қарздор ўз мажбуриятини тўлиқ ёки қисман бажариши учун унинг кредитори олдида жавоб беришни зиммасига олади.

Кафиллик мавжуд мажбуриятни, шунингдек келгусида вужудга келадиган мажбуриятни таъминлаш учун тузилиши мумкин.

Шартноманинг шакли

Фуқаролик кодексига кўра, кафиллик шартномаси ёзма шаклда тузилиши шарт. Ёзма шаклга риоя қилмаслик шартноманинг ҳақиқий эмаслигига олиб келади.

Кафиллик шартномасини нотариал тасдиқлаш ҳар бир ҳолатда мажбурий эмас. Бироқ тарафлар ўз хоҳишига кўра уни нотариал тасдиқлатиши ёки бу талабни асосий шартномада белгилаши мумкин.

Кафиллик кредитор ва кафил ўртасида тузилиши мумкин. Қарздор уч тарафлама шартномада иштирок этиши ёки асосий мажбурият ҳақидаги маълумотларни тақдим этиши мумкин.

Шартноманинг муҳим шартлари

Кафиллик шартномасида:

таъминланаётган асосий мажбурият;
қарздор ва кредиторнинг маълумотлари;
кафиллик билан таъминланадиган сумма;
кафилнинг жавобгарлик ҳажми;
кафилликнинг амал қилиш муддати;
кафилнинг солидар ёки субсидиар жавобгарлиги;
фоизлар, неустойка ва суд харажатлари бўйича жавобгарлик;
кафилликни бекор қилиш шартлари кўрсатилиши лозим.

Муҳим: шартномани имзолашдан олдин кафил фақат асосий қарз учун эмас, балки фоизлар, қарзни ундириш билан боғлиқ суд харажатлари ва бошқа зарарлар учун ҳам жавобгар бўлиши мумкинлигини ҳисобга олиши керак.

Кафилнинг жавобгарлиги

Қарздор мажбуриятни бажармаса ёки лозим даражада бажармаса, қонун ёки шартномада субсидиар жавобгарлик белгиланмаган бўлса, қарздор ва кафил кредитор олдида солидар жавоб беради.

Солидар жавобгарликда кредитор талабни:

қарздорга;
кафилга;
бир вақтнинг ўзида қарздор ва кафилга қўйиши мумкин.

Субсидиар жавобгарлик белгиланган бўлса, кредитор, аввало, талабни асосий қарздорга қўяди.

Кафилнинг ҳуқуқлари

Кафил кредитор талабига қарши қарздор билдириши мумкин бўлган эътирозларни билдиришга ҳақли.

Кафил қарздорнинг мажбуриятини бажарганидан кейин кредиторнинг тегишли талаб ҳуқуқлари унга ўтади. Кафил қарздордан:

кредиторга тўлаган суммани;
ушбу суммага ҳисобланган фоизларни;
кафиллик туфайли кўрган бошқа зарарларини ундиришни талаб қилиши мумкин.

Кафилликнинг бекор бўлиши

Кафиллик, жумладан:

таъминланган асосий мажбурият бекор бўлганда;
кафилнинг розилигисиз унинг жавобгарлигини оширадиган ёки унга бошқа ноқулай оқибат келтириб чиқарадиган ўзгартиш киритилганда;
кафиллик шартномасида белгиланган муддат тугаганда;
қонунчиликда белгиланган бошқа ҳолларда бекор бўлади.

Нотариусга тақдим этиладиган ҳужжатлар

Нотариал тасдиқлаш учун:

тарафларнинг паспортлари, ID-карталари ёки бошқа шахсни тасдиқловчи ҳужжатлари;
асосий мажбуриятни тасдиқловчи кредит, қарз ёки бошқа шартнома;
вакил иштирок этса, ишончнома;
юридик шахс иштирок этса, ваколат ва тегишли корпоратив қарорлар;
зарур ҳолларда бошқа тасдиқловчи ҳужжатлар тақдим этилади.

Тўловлар

«Давлат божи тўғрисида»ги Қонунга кўра, кафиллик шартномасини тасдиқлаш, унга ўзгартиш киритиш ёки уни бекор қилиш учун:

жисмоний шахслардан — БҲМнинг 25 фоизи;
юридик шахслардан ёки тарафлардан бири юридик шахс бўлса — БҲМнинг 50 фоизи миқдорида давлат божи ундирилади.

Қўшимча ҳуқуқий ва техник хизматлар учун алоҳида тўлов бўлиши мумкин.