Kafillik shartnomalarini tasdiqlash

Kafillikning mazmuni

Kafillik shartnomasi bo‘yicha kafil boshqa shaxs — qarzdor o‘z majburiyatini to‘liq yoki qisman bajarishi uchun uning kreditori oldida javob berishni zimmasiga oladi.

Kafillik mavjud majburiyatni, shuningdek kelgusida vujudga keladigan majburiyatni ta’minlash uchun tuzilishi mumkin.

Shartnomaning shakli

Fuqarolik kodeksiga ko‘ra, kafillik shartnomasi yozma shaklda tuzilishi shart. Yozma shaklga rioya qilmaslik shartnomaning haqiqiy emasligiga olib keladi.

Kafillik shartnomasini notarial tasdiqlash har bir holatda majburiy emas. Biroq taraflar o‘z xohishiga ko‘ra uni notarial tasdiqlatishi yoki bu talabni asosiy shartnomada belgilashi mumkin.

Kafillik kreditor va kafil o‘rtasida tuzilishi mumkin. Qarzdor uch taraflama shartnomada ishtirok etishi yoki asosiy majburiyat haqidagi ma’lumotlarni taqdim etishi mumkin.

Shartnomaning muhim shartlari

Kafillik shartnomasida:

ta’minlanayotgan asosiy majburiyat;
qarzdor va kreditorning ma’lumotlari;
kafillik bilan ta’minlanadigan summa;
kafilning javobgarlik hajmi;
kafillikning amal qilish muddati;
kafilning solidar yoki subsidiar javobgarligi;
foizlar, neustoyka va sud xarajatlari bo‘yicha javobgarlik;
kafillikni bekor qilish shartlari ko‘rsatilishi lozim.

Muhim: shartnomani imzolashdan oldin kafil faqat asosiy qarz uchun emas, balki foizlar, qarzni undirish bilan bog‘liq sud xarajatlari va boshqa zararlar uchun ham javobgar bo‘lishi mumkinligini hisobga olishi kerak.

Kafilning javobgarligi

Qarzdor majburiyatni bajarmasa yoki lozim darajada bajarmasa, qonun yoki shartnomada subsidiar javobgarlik belgilanmagan bo‘lsa, qarzdor va kafil kreditor oldida solidar javob beradi.

Solidar javobgarlikda kreditor talabni:

qarzdorga;
kafilga;
bir vaqtning o‘zida qarzdor va kafilga qo‘yishi mumkin.

Subsidiar javobgarlik belgilangan bo‘lsa, kreditor, avvalo, talabni asosiy qarzdorga qo‘yadi.

Kafilning huquqlari

Kafil kreditor talabiga qarshi qarzdor bildirishi mumkin bo‘lgan e’tirozlarni bildirishga haqli.

Kafil qarzdorning majburiyatini bajarganidan keyin kreditorning tegishli talab huquqlari unga o‘tadi. Kafil qarzdordan:

kreditorga to‘lagan summani;
ushbu summaga hisoblangan foizlarni;
kafillik tufayli ko‘rgan boshqa zararlarini undirishni talab qilishi mumkin.

Kafillikning bekor bo‘lishi

Kafillik, jumladan:

ta’minlangan asosiy majburiyat bekor bo‘lganda;
kafilning roziligisiz uning javobgarligini oshiradigan yoki unga boshqa noqulay oqibat keltirib chiqaradigan o‘zgartish kiritilganda;
kafillik shartnomasida belgilangan muddat tugaganda;
qonunchilikda belgilangan boshqa hollarda bekor bo‘ladi.

Notariusga taqdim etiladigan hujjatlar

Notarial tasdiqlash uchun:

taraflarning pasportlari, ID-kartalari yoki boshqa shaxsni tasdiqlovchi hujjatlari;
asosiy majburiyatni tasdiqlovchi kredit, qarz yoki boshqa shartnoma;
vakil ishtirok etsa, ishonchnoma;
yuridik shaxs ishtirok etsa, vakolat va tegishli korporativ qarorlar;
zarur hollarda boshqa tasdiqlovchi hujjatlar taqdim etiladi.

To‘lovlar

«Davlat boji to‘g‘risida»gi Qonunga ko‘ra, kafillik shartnomasini tasdiqlash, unga o‘zgartish kiritish yoki uni bekor qilish uchun:

jismoniy shaxslardan — BHMning 25 foizi;
yuridik shaxslardan yoki taraflardan biri yuridik shaxs bo‘lsa — BHMning 50 foizi miqdorida davlat boji undiriladi.

Qo‘shimcha huquqiy va texnik xizmatlar uchun alohida to‘lov bo‘lishi mumkin.