Хориждан олиб келинаётган автомобиль Ўзбекистон ҳудудида доимий фойдаланиш ёки вақтинча ҳаракатланиш мақсадига қараб тегишли божхона режимида расмийлаштирилади.

Божхона расмийлаштируви автомобиль эгаси ёки унинг ваколатли вакили томонидан божхона органида амалга оширилади.

Муҳим: импорт қилинаётган автомобилни божхона расмийлаштирувидан ўтказиш бўйича ЯИДХПда алоҳида давлат хизмати мавжуд эмас. Расмийлаштириш тегишли божхона пости орқали амалга оширилади.

Товар сифатида импорт қилинаётган автомобиль

Товар сифатида импорт қилинаётган автомобиль:

• хорижий давлат рўйхатидан чиқарилган;
• ёки хорижда аввал рўйхатдан ўтказилмаган транспорт воситаси ҳисобланади.

Автомобиль Ўзбекистонда доимий фойдаланиш учун олиб кирилганда, қоида тариқасида, «эркин муомалага чиқариш (импорт)» божхона режимида расмийлаштирилади.

Хорижий давлатда рўйхатдан ўтган ва кейинчалик қайтариб олиб чиқилиши шарт бўлган автомобиль эса «вақтинча олиб кириш» божхона режимида расмийлаштирилади.

Божхона расмийлаштируви жойи

Товар сифатида олиб кирилаётган автотранспорт воситаси:

• ҳудудий божхона органларининг ташқи иқтисодий фаолият божхона постларида;
• қонунчиликда белгиланган ҳолларда «Тошкент-АЭРО» ихтисослаштирилган божхона комплексида расмийлаштирилади.

Автомобиль ва унинг ҳужжатлари божхона кўриги учун тақдим этилади. Божхона органи транспорт воситасининг идентификация рақамлари, техник хусусиятлари, ҳужжатлари ва декларациядаги маълумотларни солиштиради.

Тақдим этиладиган ҳужжатлар

Ҳолатга қараб қуйидагилар талаб қилиниши мумкин:

• божхона юк декларацияси;
• автомобиль эгасининг ёки вакилининг шахсини тасдиқловчи ҳужжат;
• олди-сотди шартномаси, инвойс, ҳисобварақ ёки мулк ҳуқуқини тасдиқловчи бошқа ҳужжат;
• транспорт воситасининг хорижий рўйхатдан ўтказиш ҳужжати;
• автомобиль хорижий давлат рўйхатидан чиқарилганини тасдиқловчи маълумот;
• транспорт ва товарни кузатиб борувчи ҳужжатлар;
• автомобилнинг келиб чиқиши ва божхона қийматини тасдиқловчи ҳужжатлар;
• мувофиқлик сертификати ёки қонунчиликда назарда тутилган бошқа техник ҳужжатлар;
• вакил орқали расмийлаштирилганда ишончнома.

Ҳужжатларнинг аниқ рўйхати автомобиль тури, ишлаб чиқарилган йили, келиб чиқиш мамлакати, божхона режими ва импорт қилувчининг мақомига қараб белгиланади.

Божхона қийматини аниқлаш

Божхона тўловлари автомобиль ҳужжатида кўрсатилган нархнинг ўзига қараб эмас, божхона қиймати асосида ҳисобланади.

Божхона қийматини аниқлашда:

• автомобиль учун ҳақиқатан тўланган ёки тўланиши лозим бўлган сумма;
• Ўзбекистон божхона чегарасигача ташиш харажатлари;
• суғурта ва бошқа тегишли харажатлар;
• ишлаб чиқарилган йил;
• двигатель тури ва ҳажми;
• товар коди;
• келиб чиқиш мамлакати ҳисобга олиниши мумкин.

Агар тақдим этилган нархни тасдиқловчи ҳужжатлар етарли бўлмаса ёки улардаги маълумотлар ишончсиз деб топилса, божхона қиймати қонунчиликда белгиланган бошқа усуллар асосида аниқланади.

Ундириладиган тўловлар

Автомобилни импорт қилишда ҳолатга қараб:

• божхона божи;
• қўшилган қиймат солиғи;
• божхона йиғимлари;
• утилизация йиғими;
• қонунчиликда белгиланган бошқа тўловлар ундирилиши мумкин.

Якуний сумма автомобиль қиймати, товар коди, ишлаб чиқарилган йили, двигатели, келиб чиқиш мамлакати ва қўлланиладиган имтиёзларга қараб божхона органи томонидан ҳисобланади.

Муҳим: автомобиль учун божхона тўловларининг олдиндан ягона суммасини кўрсатиш мумкин эмас. Бир хил моделдаги автомобиллар учун ҳам ишлаб чиқарилган йил, двигатель, божхона қиймати ва келиб чиқиш мамлакатига қараб тўлов фарқ қилиши мумкин.

Вақтинча олиб кириш

Хорижий давлатда рўйхатдан ўтган автомобиль Ўзбекистонга вақтинча олиб кирилганда, уни белгиланган муддатда қайтариб олиб чиқиш мажбурияти юзага келади.

Вақтинча олиб кириш муддатини узайтириш зарур бўлса, автомобиль турган жойдаги божхона постига муддат тугашидан олдин мурожаат қилиш керак.

Муддатни бузиш:

• қонунчиликда белгиланган чоралар қўлланилишига;
• тегишли йиғимлар ундирилишига;
• автомобиль вақтинча сақлаш жойига қўйилишига олиб келиши мумкин.

Қайтариб олиб чиқиш муддати 5 кундан ортиқ бузилган автомобиль ҳақидаги электрон маълумот ЙҲХХга реал вақт режимида юборилади.

Божхонадан кейинги рўйхатдан ўтказиш

Товар сифатида олиб кирилган автомобиль «эркин муомалага чиқариш (импорт)» ёки тегишли бошқа божхона режимида расмийлаштирилгандан кейин божхона органи транспорт воситаси ҳақидаги маълумотларни электрон шаклда ЙҲХХга юборади.

Доимий фойдаланиш учун импорт қилинган автомобиль божхона расмийлаштирувидан кейин 10 календарь кун ичида ЙҲХХнинг рўйхатдан ўтказиш бўлинмасида давлат рўйхатидан ўтказилиши керак.

Рўйхатдан ўтказишда:

• божхона органидан келган электрон маълумотлар;
• божхона юк декларацияси;
• мулк ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжатлар;
• транспорт воситасининг идентификация маълумотлари текширилади.

Божхона расмийлаштируви 2010 йил 19 ноябрда 2156-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилган Низом, автомобилни кейинги давлат рўйхатидан ўтказиш эса Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 31 августдаги 683-сон қарори асосида амалга оширилади.