Xorijdan olib kelinayotgan avtomobilь O‘zbekiston hududida doimiy foydalanish yoki vaqtincha harakatlanish maqsadiga qarab tegishli bojxona rejimida rasmiylashtiriladi.

Bojxona rasmiylashtiruvi avtomobilь egasi yoki uning vakolatli vakili tomonidan bojxona organida amalga oshiriladi.

Muhim: import qilinayotgan avtomobilni bojxona rasmiylashtiruvidan o‘tkazish bo‘yicha YaIDXPda alohida davlat xizmati mavjud emas. Rasmiylashtirish tegishli bojxona posti orqali amalga oshiriladi.

Tovar sifatida import qilinayotgan avtomobilь

Tovar sifatida import qilinayotgan avtomobilь:

• xorijiy davlat ro‘yxatidan chiqarilgan;
• yoki xorijda avval ro‘yxatdan o‘tkazilmagan transport vositasi hisoblanadi.

Avtomobilь O‘zbekistonda doimiy foydalanish uchun olib kirilganda, qoida tariqasida, «erkin muomalaga chiqarish (import)» bojxona rejimida rasmiylashtiriladi.

Xorijiy davlatda ro‘yxatdan o‘tgan va keyinchalik qaytarib olib chiqilishi shart bo‘lgan avtomobilь esa «vaqtincha olib kirish» bojxona rejimida rasmiylashtiriladi.

Bojxona rasmiylashtiruvi joyi

Tovar sifatida olib kirilayotgan avtotransport vositasi:

• hududiy bojxona organlarining tashqi iqtisodiy faoliyat bojxona postlarida;
• qonunchilikda belgilangan hollarda «Toshkent-AERO» ixtisoslashtirilgan bojxona kompleksida rasmiylashtiriladi.

Avtomobilь va uning hujjatlari bojxona ko‘rigi uchun taqdim etiladi. Bojxona organi transport vositasining identifikatsiya raqamlari, texnik xususiyatlari, hujjatlari va deklaratsiyadagi ma’lumotlarni solishtiradi.

Taqdim etiladigan hujjatlar

Holatga qarab quyidagilar talab qilinishi mumkin:

• bojxona yuk deklaratsiyasi;
• avtomobilь egasining yoki vakilining shaxsini tasdiqlovchi hujjat;
• oldi-sotdi shartnomasi, invoys, hisobvaraq yoki mulk huquqini tasdiqlovchi boshqa hujjat;
• transport vositasining xorijiy ro‘yxatdan o‘tkazish hujjati;
• avtomobilь xorijiy davlat ro‘yxatidan chiqarilganini tasdiqlovchi ma’lumot;
• transport va tovarni kuzatib boruvchi hujjatlar;
• avtomobilning kelib chiqishi va bojxona qiymatini tasdiqlovchi hujjatlar;
• muvofiqlik sertifikati yoki qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa texnik hujjatlar;
• vakil orqali rasmiylashtirilganda ishonchnoma.

Hujjatlarning aniq ro‘yxati avtomobilь turi, ishlab chiqarilgan yili, kelib chiqish mamlakati, bojxona rejimi va import qiluvchining maqomiga qarab belgilanadi.

Bojxona qiymatini aniqlash

Bojxona to‘lovlari avtomobilь hujjatida ko‘rsatilgan narxning o‘ziga qarab emas, bojxona qiymati asosida hisoblanadi.

Bojxona qiymatini aniqlashda:

• avtomobilь uchun haqiqatan to‘langan yoki to‘lanishi lozim bo‘lgan summa;
• O‘zbekiston bojxona chegarasigacha tashish xarajatlari;
• sug‘urta va boshqa tegishli xarajatlar;
• ishlab chiqarilgan yil;
• dvigatelь turi va hajmi;
• tovar kodi;
• kelib chiqish mamlakati hisobga olinishi mumkin.

Agar taqdim etilgan narxni tasdiqlovchi hujjatlar etarli bo‘lmasa yoki ulardagi ma’lumotlar ishonchsiz deb topilsa, bojxona qiymati qonunchilikda belgilangan boshqa usullar asosida aniqlanadi.

Undiriladigan to‘lovlar

Avtomobilni import qilishda holatga qarab:

• bojxona boji;
• qo‘shilgan qiymat solig‘i;
• bojxona yig‘imlari;
• utilizatsiya yig‘imi;
• qonunchilikda belgilangan boshqa to‘lovlar undirilishi mumkin.

Yakuniy summa avtomobilь qiymati, tovar kodi, ishlab chiqarilgan yili, dvigateli, kelib chiqish mamlakati va qo‘llaniladigan imtiyozlarga qarab bojxona organi tomonidan hisoblanadi.

Muhim: avtomobilь uchun bojxona to‘lovlarining oldindan yagona summasini ko‘rsatish mumkin emas. Bir xil modeldagi avtomobillar uchun ham ishlab chiqarilgan yil, dvigatelь, bojxona qiymati va kelib chiqish mamlakatiga qarab to‘lov farq qilishi mumkin.

Vaqtincha olib kirish

Xorijiy davlatda ro‘yxatdan o‘tgan avtomobilь O‘zbekistonga vaqtincha olib kirilganda, uni belgilangan muddatda qaytarib olib chiqish majburiyati yuzaga keladi.

Vaqtincha olib kirish muddatini uzaytirish zarur bo‘lsa, avtomobilь turgan joydagi bojxona postiga muddat tugashidan oldin murojaat qilish kerak.

Muddatni buzish:

• qonunchilikda belgilangan choralar qo‘llanilishiga;
• tegishli yig‘imlar undirilishiga;
• avtomobilь vaqtincha saqlash joyiga qo‘yilishiga olib kelishi mumkin.

Qaytarib olib chiqish muddati 5 kundan ortiq buzilgan avtomobilь haqidagi elektron ma’lumot YHXXga real vaqt rejimida yuboriladi.

Bojxonadan keyingi ro‘yxatdan o‘tkazish

Tovar sifatida olib kirilgan avtomobilь «erkin muomalaga chiqarish (import)» yoki tegishli boshqa bojxona rejimida rasmiylashtirilgandan keyin bojxona organi transport vositasi haqidagi ma’lumotlarni elektron shaklda YHXXga yuboradi.

Doimiy foydalanish uchun import qilingan avtomobilь bojxona rasmiylashtiruvidan keyin 10 kalendarь kun ichida YHXXning ro‘yxatdan o‘tkazish bo‘linmasida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilishi kerak.

Ro‘yxatdan o‘tkazishda:

• bojxona organidan kelgan elektron ma’lumotlar;
• bojxona yuk deklaratsiyasi;
• mulk huquqini tasdiqlovchi hujjatlar;
• transport vositasining identifikatsiya ma’lumotlari tekshiriladi.

Bojxona rasmiylashtiruvi 2010-yil 19-noyabrda 2156-son bilan davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan Nizom, avtomobilni keyingi davlat ro‘yxatidan o‘tkazish esa Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 31-avgustdagi 683-son qarori asosida amalga oshiriladi.