Пенсия қандай тўланади?

Пенсия пенсионернинг танловига кўра доимий яшаш ёки вақтинча турган жойи бўйича Пенсия жамғармасининг туман ёки шаҳар бўлими томонидан тўланади.

Нақд тўлов — пенсияни етказиб бериш юклатилган ташкилот ёки тижорат банкининг сайёр кассаси орқали пулни нақд шаклда олиш.

Нақд пулсиз тўлов — пенсияни банк картаси ёки ижтимоий картага ўтказиш орқали олиш.

Пенсия:

нақд пул шаклида яшаш ёки турган жойга етказиб берилиши;
тижорат банки филиали орқали банк картасига;
ижтимоий картага ўтказилиши мумкин.

Пенсионер бир вақтнинг ўзида пенсия тўловининг бир нечта шаклидан фойдаланиши мумкин.

Нақд пулда олиш учун Пенсия жамғармаси бўлимига, нақд пулсиз олиш учун тижорат банки филиалига ёки банкнинг мобил иловаси орқали мурожаат қилинади.

Тўлов шакли ариза берилган ойдан кейинги ойнинг биринчи кунидан бошлаб ўзгартирилади.

Махсус муассасаларда яшовчиларга пенсия тўлаш

Кексалар ва ногиронлиги бўлган шахслар учун ижтимоий қўллаб-қувватлаш марказларида яшовчи ёлғиз пенсионерларга пенсия билан уларнинг таъминоти учун сарф-харажат ўртасидаги фарқ тўланади.

Бунда пенсионерга тайинланган пенсиянинг камида 20 фоизи берилиши керак.

Руҳий ҳолати бузилган шахслар учун интернат уйларида яшовчи пенсионерларга пенсия тўланмайди.

Озодликдан маҳрум қилинганда

Пенсионер озодликдан маҳрум қилинганда пенсия тўлаш жазони ўташ даври учун тўхтатилади.

Манзил-колонияда жазони ўтаётган шахслар бундан мустасно. Уларнинг пенсияси шахсий ҳисобварағига ўтказилади.

Чет элга доимий яшаш учун кетилганда

Чет элга доимий яшаш учун чиқиб кетишдан олдин тайинланган пенсия, ариза берилган кундаги пенсия миқдоридан келиб чиқиб, олти ой олдиндан тўланади.

Ўзбекистоннинг пенсия таъминоти бўйича халқаро шартномаларида бошқача тартиб белгиланган бўлса, ушбу шартнома қоидалари қўлланилади.

Пенсионер вафот этганда олинмай қолган пенсия

Пенсионер вафот этгани сабабли олинмай қолган пенсия мерос таркибига киритилмайди.

У қуйидагиларга тўланиши мумкин:

боқувчисини йўқотганлик пенсиясини олиш ҳуқуқига эга оила аъзоларига;
пенсионернинг ота-онасига;
эри ёки хотинига;
пенсионер вафот этган кунгача у билан бирга яшаган оила аъзоларига.

Вафот этган ой учун олинмай қолган пенсия шу ой учун тўлиқ миқдорда тўланади.

Бир нечта оила аъзоси мурожаат қилса, сумма улар ўртасида тенг тақсимланади.

Олинмай қолган пенсияни олиш учун пенсионер вафот этганидан кейин 60 кун ичида мурожаат қилиш керак.

Пенсиядан қачон чегирма қилинади?

Пенсиядан чегирмалар:

суд ва бошқа ижро ҳужжатлари асосида;
пенсионернинг суиистеъмоллиги, қасддан нотўғри ҳужжат тақдим этиши ёки маълумотларни яшириши оқибатида ортиқча тўлов амалга оширилганда;
ҳисоблаш ёки техник хато сабабли ортиқча пенсия тўланганида амалга оширилиши мумкин.

Қонунчиликда назарда тутилмаган бошқа асослар бўйича пенсиядан пул ушлаб қолишга йўл қўйилмайди.

Норматив ҳужжатлар

«Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида»ги Қонун

Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 13 октябрдаги 592-сон қарори