Алишер хусусий корхона ташкил этиб, хизмат кўрсатиш фаолияти билан шуғулланмоқчи. У корхонани қаерда ва қанча вақтда давлат рўйхатидан ўтказиш мумкинлигини билмайди.

Тадбиркорлик субъектини давлат рўйхатидан ўтказиш Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 9 февралдаги 66-сон қарори билан тасдиқланган тартиб асосида:

• тадбиркорлик субъектларини давлат рўйхатидан ўтказишнинг автоматлаштирилган тизими орқали мустақил равишда;
• Давлат хизматлари марказига шахсан мурожаат қилиш орқали амалга оширилади.

Алишер электрон тизимда сўровномани тўлдиради, хусусий корхонанинг таъсис ҳужжатларини расмийлаштиради ва белгиланган давлат божини тўлайди.

Тадбиркорлик субъектини дастлабки давлат рўйхатидан ўтказиш, қоида тариқасида, реал вақт режимида, 30 минутдан ошмаган муддатда амалга оширилади. Қайта рўйхатдан ўтказиш ва қўшимча ўрганиш талаб қилинадиган айрим ҳолатлар учун бошқа муддатлар белгиланган.

Корхона фақат давлат реестрига тегишли ёзув киритилганидан кейин ташкил этилган ҳисобланади. Электрон ариза юборишнинг ўзи тадбиркорлик фаолиятини бошлаш ҳуқуқини бермайди.

Баҳодир икки йилдан бери ўз уйида оилавий корхона ташкил этиб, маҳсулот ишлаб чиқаради. У шу уйда оиласи билан яшайди ва электр энергияси, сув, газ ҳамда бошқа коммунал хизматлардан ҳам турмуш, ҳам тадбиркорлик мақсадларида фойдаланади.

«Оилавий тадбиркорлик тўғрисида»ги Қонуннинг 28-моддасига кўра, оилавий корхона турар жойдан бир вақтнинг ўзида унда истиқомат қилган ҳолда товар ишлаб чиқариш, ишлар бажариш ёки хизматлар кўрсатиш учун фойдаланса, коммунал инфратузилма хизматлари ҳақи аҳоли учун белгиланган тарифлар ва шартлар асосида тўланади.

Бу қоида:

• электр энергияси;
• сув таъминоти;
• оқова сувларни чиқариш;
• газ таъминоти;
• иссиқлик таъминотига нисбатан қўлланади.

Турар жойни оилавий корхона фаолиятида ишлатиш учун, умумий қоидага кўра, уни нотурар жойга айлантириш талаб қилинмайди.

Кўп квартирали уйнинг турар жойида саноат хусусиятига эга фаолиятни амалга ошириш мумкин эмас. Айрим фаолият турлари учун санитария, ёнғин хавфсизлиги ёки бошқа махсус талаблар сақланиб қолади.

Фарҳод бошқа шахсга тегишли бўлган корхонани сотиб олди. Сотувчига нефть ва газ маҳсулотларини реализация қилиш учун лицензия берилган. Фарҳод шу лицензия асосида фаолиятни давом эттирмоқчи.

«Лицензиялаш, рухсат бериш ва хабардор қилиш тартиб-таомиллари тўғрисида»ги Қонунга мувофиқ, лицензияланадиган фаолиятни фақат лицензия берилган юридик ёки жисмоний шахс амалга ошириши мумкин. Лицензияни ёки ундан келиб чиқадиган ҳуқуқни бошқа шахсга оддий тартибда бериш тақиқланади.

Агар Фарҳод корхонанинг мол-мулк мажмуасини сотиб олган бўлса ва лицензия бошқа юридик шахс ёки сотувчининг ўзи номига берилган бўлса, у мазкур лицензиядан фойдалана олмайди. Фаолиятни бошлашдан олдин янги лицензия олиш керак.

Агар битим натижасида лицензия эгаси бўлган юридик шахснинг ўзи сақланиб қолса, фақат унинг муассиси ёки мулкдори ўзгарса, лицензияни қайта расмийлаштириш зарурати лицензия паспорти, юридик шахс маълумотларидаги ўзгаришлар ва битим шаклига қараб белгиланади.

Бошқа шахс номига берилган лицензиядан фойдаланиб фаолият юритиш лицензиясиз фаолият деб баҳоланиши ва жавобгарликка сабаб бўлиши мумкин.

Малика дорихона очмоқчи. Унга лицензия фақат икки йилга берилиши айтилди.

«Лицензиялаш, рухсат бериш ва хабардор қилиш тартиб-таомиллари тўғрисида»ги Қонунга кўра, фармацевтика фаолияти муддати чекланган лицензия берилиши мумкин бўлган фаолиятлар қаторига киради. Бироқ бундай лицензиянинг амал қилиш муддати беш йилдан кам бўлиши мумкин эмас.

Дори воситалари ва тиббий буюмларни чакана реализация қилиш лицензияси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 21 февралдаги 80-сон қарори билан тасдиқланган лицензия паспорти асосида расмийлаштирилади.

Лицензия:

• фақат юридик шахсга;
• Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан;
• «Лицензия» ахборот тизими ёки ЯИДХП орқали берилади.

Аризани кўриб чиқиш ва қарор қабул қилиш муддати 7 иш куни. Аризани кўриб чиқиш учун БҲМнинг 2 баравари, лицензия берилганлиги учун БҲМнинг 10 баравари миқдорида тўлов белгиланган.

Лицензияловчи орган фармацевтика лицензиясини икки йилга беришни талаб қила олмайди. Унинг амал қилиш муддати қонун ва лицензия паспортига мувофиқ белгиланади ҳамда беш йилдан кам бўлмайди.

Жаҳонгир икки йилдан бери якка тартибдаги тадбиркор сифатида ишлайди. Энди у фаолиятини бутунлай тўхтатмоқчи.

Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 21 августдаги 704-сон қарорига мувофиқ, ЯТТ фаолиятини ихтиёрий тўхтатиш унинг рўйхатдан ўтказувчи органга берган аризаси асосида амалга оширилади.

Асосий банк ҳисобварағи ёпилганлиги тўғрисидаги маълумот банк томонидан автоматлаштирилган тизим орқали рўйхатдан ўтказувчи органга юборилади. Банк ЯТТнинг солиқлар ва йиғимлар бўйича қарзи мавжудлигини солиқ органидан электрон сўров орқали текшириши мумкин.

Рўйхатдан ўтказувчи орган:

• ариза келиб тушгач, 1 иш кунида солиқ органига электрон сўров юборади;
• солиқ органи сўровни 2 иш кунида кўриб чиқиб, хабарнома юборади;
• зарур электрон маълумотлар келиб тушгач, 1 иш кунида ЯТТ фаолияти тўхтатилганлиги ҳақида давлат реестрига ёзув киритади.

Амалдаги лицензия ва рухсатномалар электрон реестрларда ҳисобга олинади. Шу сабабли уларнинг қоғоз шаклидаги асл нусхаларини мажбурий топшириш тўғрисидаги эски талаб умумий тартиб сифатида қўлланмайди.

ЯТТ фаолиятини амалда тўхтатиб қўйишнинг ўзи етарли эмас. Давлат реестрига фаолият тўхтатилганлиги ҳақида ёзув киритилмагунча солиқ ҳисоботи ва бошқа мажбуриятлар сақланиб қолиши мумкин.