Алимент тўлаш тўғрисида келишув

Келишув кимлар ўртасида тузилади

Алимент тўлаш тўғрисидаги келишув алимент тўлаши шарт бўлган шахс билан алимент олувчи ўртасида тузилади.

Агар алимент олувчи муомалага лаёқатсиз бўлса, келишув унинг қонуний вакили билан тузилади. Муомала лаёқати чекланган шахс номидан келишув қонунчиликда белгиланган тартибда расмийлаштирилади.

Келишувнинг шакли

Келишув:

ёзма шаклда тузилиши;
тарафлар томонидан имзоланиши;
нотариал тартибда тасдиқланиши шарт.

Нотариал тасдиқланган алимент келишуви ижро варақаси кучига эга. Алимент тўловчи келишув шартларини бажармаса, алимент олувчи алоҳида суд қарори олмасдан уни мажбурий ижрога тақдим этиши мумкин.

Муҳим! Оддий ёзма шаклда тузилган, аммо нотариал тасдиқланмаган келишув нотариал алимент келишувига тенг юридик кучга эга бўлмайди.

Алимент миқдори

Алимент миқдори тарафларнинг келишуви билан белгиланади.

Вояга етмаган болага тўланадиган алимент миқдори бола алимент суд орқали ундирилганда олиши мумкин бўлган миқдордан кам бўлиши мумкин эмас.

Шу сабабли нотариус келишув шартлари боланинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини камситмаслигини текширади.

Алимент тўлаш усуллари

Келишувда алимент қуйидаги усуллардан бири ёки бир нечтаси орқали тўланиши белгиланиши мумкин:

иш ҳақи ва бошқа даромадларга нисбатан улушларда;
даврий равишда тўланадиган қатъий пул суммасида;
бир йўла тўланадиган қатъий пул суммасида;
муайян мол-мулкни бериш орқали;
тарафлар келишган бошқа усулда.

Мол-мулк алимент ҳисобига берилаётган бўлса, келишувда унинг тавсифи, қиймати, топшириш муддати ва мулк ҳуқуқини расмийлаштириш тартиби аниқ кўрсатилади.

Келишувда нималар белгиланади

Келишувда, одатда:

алимент миқдори;
тўлов усули ва даврийлиги;
тўлов санаси ва реквизитлари;
индексация тартиби;
кечиктирилган тўловлар оқибати;
келишувнинг амал қилиш муддати;
уни ўзгартириш ва бекор қилиш шартлари кўрсатилади.

Агар индексация тартиби келишувда белгиланмаган бўлса, индексация Ўзбекистон Республикасининг Оила кодекси талаблари асосида амалга оширилади.

Келишувни ўзгартириш ёки бекор қилиш

Келишув тарафларнинг ўзаро розилиги билан исталган вақтда ўзгартирилиши ёки бекор қилиниши мумкин. Бундай ўзгартириш ёки бекор қилиш ҳам нотариал шаклда расмийлаштирилади.

Келишувни бажаришдан бир томонлама бош тортишга ёки унинг шартларини бир томонлама ўзгартиришга йўл қўйилмайди.

Тарафларнинг моддий ёки оилавий аҳволи жиддий ўзгарса ва улар ўзаро келиша олмаса, манфаатдор тараф судга мурожаат қилиши мумкин.

Нотариусга мурожаат қилиш

Тарафларнинг шахси ID-карта, паспорт ёки қонунчиликда тан олинган бошқа ҳужжат асосида аниқланади. ФҲДЁ ёзувлари ва бошқа зарур маълумотлар имкони мавжуд бўлганда нотариус томонидан ахборот тизимлари орқали олинади.

Алимент мол-мулк бериш орқали тўланса, мазкур мол-мулкка бўлган ҳуқуқ ва мавжуд чекловлар ҳақидаги маълумотлар ҳам текширилади.

«Давлат божи тўғрисида»ги Қонунга мувофиқ алимент тўлаш ҳақидаги келишувни тасдиқлаш, унга ўзгартиш киритиш ёки уни бекор қилиш учун давлат божи ундирилмайди. Бироқ ҳуқуқий ва техник тусдаги қўшимча ҳаракатлар учун белгиланган тариф бўйича ҳақ ундирилиши мумкин.