Aliment to‘lash to‘g‘risida kelishuv

Kelishuv kimlar o‘rtasida tuziladi

Aliment to‘lash to‘g‘risidagi kelishuv aliment to‘lashi shart bo‘lgan shaxs bilan aliment oluvchi o‘rtasida tuziladi.

Agar aliment oluvchi muomalaga layoqatsiz bo‘lsa, kelishuv uning qonuniy vakili bilan tuziladi. Muomala layoqati cheklangan shaxs nomidan kelishuv qonunchilikda belgilangan tartibda rasmiylashtiriladi.

Kelishuvning shakli

Kelishuv:

yozma shaklda tuzilishi;
taraflar tomonidan imzolanishi;
notarial tartibda tasdiqlanishi shart.

Notarial tasdiqlangan aliment kelishuvi ijro varaqasi kuchiga ega. Aliment to‘lovchi kelishuv shartlarini bajarmasa, aliment oluvchi alohida sud qarori olmasdan uni majburiy ijroga taqdim etishi mumkin.

Muhim! Oddiy yozma shaklda tuzilgan, ammo notarial tasdiqlanmagan kelishuv notarial aliment kelishuviga teng yuridik kuchga ega bo‘lmaydi.

Aliment miqdori

Aliment miqdori taraflarning kelishuvi bilan belgilanadi.

Voyaga etmagan bolaga to‘lanadigan aliment miqdori bola aliment sud orqali undirilganda olishi mumkin bo‘lgan miqdordan kam bo‘lishi mumkin emas.

Shu sababli notarius kelishuv shartlari bolaning huquqlari va qonuniy manfaatlarini kamsitmasligini tekshiradi.

Aliment to‘lash usullari

Kelishuvda aliment quyidagi usullardan biri yoki bir nechtasi orqali to‘lanishi belgilanishi mumkin:

ish haqi va boshqa daromadlarga nisbatan ulushlarda;
davriy ravishda to‘lanadigan qat’iy pul summasida;
bir yo‘la to‘lanadigan qat’iy pul summasida;
muayyan mol-mulkni berish orqali;
taraflar kelishgan boshqa usulda.

Mol-mulk aliment hisobiga berilayotgan bo‘lsa, kelishuvda uning tavsifi, qiymati, topshirish muddati va mulk huquqini rasmiylashtirish tartibi aniq ko‘rsatiladi.

Kelishuvda nimalar belgilanadi

Kelishuvda, odatda:

aliment miqdori;
to‘lov usuli va davriyligi;
to‘lov sanasi va rekvizitlari;
indeksatsiya tartibi;
kechiktirilgan to‘lovlar oqibati;
kelishuvning amal qilish muddati;
uni o‘zgartirish va bekor qilish shartlari ko‘rsatiladi.

Agar indeksatsiya tartibi kelishuvda belgilanmagan bo‘lsa, indeksatsiya O‘zbekiston Respublikasining Oila kodeksi talablari asosida amalga oshiriladi.

Kelishuvni o‘zgartirish yoki bekor qilish

Kelishuv taraflarning o‘zaro roziligi bilan istalgan vaqtda o‘zgartirilishi yoki bekor qilinishi mumkin. Bunday o‘zgartirish yoki bekor qilish ham notarial shaklda rasmiylashtiriladi.

Kelishuvni bajarishdan bir tomonlama bosh tortishga yoki uning shartlarini bir tomonlama o‘zgartirishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Taraflarning moddiy yoki oilaviy ahvoli jiddiy o‘zgarsa va ular o‘zaro kelisha olmasa, manfaatdor taraf sudga murojaat qilishi mumkin.

Notariusga murojaat qilish

Taraflarning shaxsi ID-karta, pasport yoki qonunchilikda tan olingan boshqa hujjat asosida aniqlanadi. FHDYo yozuvlari va boshqa zarur ma’lumotlar imkoni mavjud bo‘lganda notarius tomonidan axborot tizimlari orqali olinadi.

Aliment mol-mulk berish orqali to‘lansa, mazkur mol-mulkka bo‘lgan huquq va mavjud cheklovlar haqidagi ma’lumotlar ham tekshiriladi.

«Davlat boji to‘g‘risida»gi Qonunga muvofiq aliment to‘lash haqidagi kelishuvni tasdiqlash, unga o‘zgartish kiritish yoki uni bekor qilish uchun davlat boji undirilmaydi. Biroq huquqiy va texnik tusdagi qo‘shimcha harakatlar uchun belgilangan tarif bo‘yicha haq undirilishi mumkin.