Ёшлар ва ёш оила тушунчаси
Ёшлар (ёш фуқаролар) — 14 ёшга тўлган ва 30 ёшдан ошмаган, яъни 31 ёшга тўлмаган шахслар.
Ёш оила:
- эр-хотиннинг ҳар иккиси 30 ёшдан ошмаган оила;
- 30 ёшдан ошмаган ёлғиз ота ёки ёлғиз она болани тарбиялаётган оила, шу жумладан никоҳдан ажрашган ёки бева шахсдан иборат оила ҳисобланади.
Давлат сиёсатининг асосий принциплари
Ёшларга оид давлат сиёсати қуйидаги принципларга асосланади:
- очиқлик ва шаффофлик;
- давлат сиёсатини амалга оширишда ёшларнинг иштироки;
- ёшлар ташаббусларини қўллаб-қувватлаш ва рағбатлантириш;
- маънавий, ахлоқий ва маданий қадриятларнинг устуворлиги;
- ёшларни камситишга йўл қўймаслик.
Ёшларнинг Конституция ва қонунчиликда белгиланган ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатлари давлат томонидан кафолатланади.
Ёшларни ижтимоий ҳимоя қилиш кафолатлари
Қонунчиликда белгиланган тартибда ёшларга:
- давлат тиббиёт муассасаларида кафолатланган ҳажмда тиббий ёрдам олиш;
- бепул умумий ўрта ва ўрта махсус таълим олиш;
- давлат гранти асосида касбий ва олий таълим олиш;
- давлат спорт-соғломлаштириш ва маданий-маърифий муассасаларидан фойдаланиш учун шароит яратиш;
- уй-жой қуриш, олиш ва реконструкция қилишда қўллаб-қувватлаш;
- меҳнат бозорида иш топишга кўмаклашиш кафолатланади.
Муҳим: бепул олий таълим олиш ҳуқуқи барча талабалар учун автоматик тартибда эмас, балки давлат гранти доирасида амал қилади.
Иш топишда қийналаётган ва меҳнат бозорида тенг шароитда рақобатлаша олмайдиган ёшларга қўшимча иш ўринлари яратиш, касбга ўқитиш ва иш ўринларини захирага қўйиш орқали кўмаклашилади.
Ёшларни қўллаб-қувватлаш йўналишлари
Давлат томонидан:
- иқтидорли ва истеъдодли ёшлар;
- ёш тадбиркорлар;
- ёш оилалар;
- ногиронлиги бўлган ёшлар;
- етим ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган ёшлар;
- ижтимоий ҳимояга муҳтож ва ишсиз ёшлар қўллаб-қувватланади.
Ёшларга психологик, педагогик, тиббий, ижтимоий ва юридик ёрдам кўрсатиш ёшлар ижтимоий хизматининг асосий йўналишларидан ҳисобланади.
Ёшлар ишлари агентлигининг ваколатлари
Ёшлар ишлари агентлиги ёшларга оид давлат сиёсати соҳасидаги махсус ваколатли давлат органидир.
Агентлик:
- давлат дастурларини ишлаб чиқади ва амалга оширади;
- ёшлар ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилади;
- ёшлар бандлигини таъминлашга кўмаклашади;
- ҳуқуқбузарликлар профилактикасида иштирок этади;
- давлат органлари, маҳалла ва нодавлат нотижорат ташкилотлари билан ҳамкорлик қилади;
- қонунчилик бузилишларини бартараф этиш бўйича кўриб чиқилиши мажбурий бўлган тақдимномалар киритиши мумкин.