Yoshlar va yosh oila tushunchasi
Yoshlar (yosh fuqarolar) — 14 yoshga to‘lgan va 30 yoshdan oshmagan, ya’ni 31 yoshga to‘lmagan shaxslar.
Yosh oila:
- er-xotinning har ikkisi 30 yoshdan oshmagan oila;
- 30 yoshdan oshmagan yolg‘iz ota yoki yolg‘iz ona bolani tarbiyalayotgan oila, shu jumladan nikohdan ajrashgan yoki beva shaxsdan iborat oila hisoblanadi.
Davlat siyosatining asosiy printsiplari
Yoshlarga oid davlat siyosati quyidagi printsiplarga asoslanadi:
- ochiqlik va shaffoflik;
- davlat siyosatini amalga oshirishda yoshlarning ishtiroki;
- yoshlar tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash va rag‘batlantirish;
- ma’naviy, axloqiy va madaniy qadriyatlarning ustuvorligi;
- yoshlarni kamsitishga yo‘l qo‘ymaslik.
Yoshlarning Konstitutsiya va qonunchilikda belgilangan huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari davlat tomonidan kafolatlanadi.
Yoshlarni ijtimoiy himoya qilish kafolatlari
Qonunchilikda belgilangan tartibda yoshlarga:
- davlat tibbiyot muassasalarida kafolatlangan hajmda tibbiy yordam olish;
- bepul umumiy o‘rta va o‘rta maxsus ta’lim olish;
- davlat granti asosida kasbiy va oliy ta’lim olish;
- davlat sport-sog‘lomlashtirish va madaniy-ma’rifiy muassasalaridan foydalanish uchun sharoit yaratish;
- uy-joy qurish, olish va rekonstruktsiya qilishda qo‘llab-quvvatlash;
- mehnat bozorida ish topishga ko‘maklashish kafolatlanadi.
Muhim: bepul oliy ta’lim olish huquqi barcha talabalar uchun avtomatik tartibda emas, balki davlat granti doirasida amal qiladi.
Ish topishda qiynalayotgan va mehnat bozorida teng sharoitda raqobatlasha olmaydigan yoshlarga qo‘shimcha ish o‘rinlari yaratish, kasbga o‘qitish va ish o‘rinlarini zaxiraga qo‘yish orqali ko‘maklashiladi.
Yoshlarni qo‘llab-quvvatlash yo‘nalishlari
Davlat tomonidan:
- iqtidorli va iste’dodli yoshlar;
- yosh tadbirkorlar;
- yosh oilalar;
- nogironligi bo‘lgan yoshlar;
- etim va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan yoshlar;
- ijtimoiy himoyaga muhtoj va ishsiz yoshlar qo‘llab-quvvatlanadi.
Yoshlarga psixologik, pedagogik, tibbiy, ijtimoiy va yuridik yordam ko‘rsatish yoshlar ijtimoiy xizmatining asosiy yo‘nalishlaridan hisoblanadi.
Yoshlar ishlari agentligining vakolatlari
Yoshlar ishlari agentligi yoshlarga oid davlat siyosati sohasidagi maxsus vakolatli davlat organidir.
Agentlik:
- davlat dasturlarini ishlab chiqadi va amalga oshiradi;
- yoshlar huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qiladi;
- yoshlar bandligini ta’minlashga ko‘maklashadi;
- huquqbuzarliklar profilaktikasida ishtirok etadi;
- davlat organlari, mahalla va nodavlat notijorat tashkilotlari bilan hamkorlik qiladi;
- qonunchilik buzilishlarini bartaraf etish bo‘yicha ko‘rib chiqilishi majburiy bo‘lgan taqdimnomalar kiritishi mumkin.