Чет элдан алиментларни ундириш тўғрисидаги конвенция

Конвенциянинг мақсади

Чет элдан алиментларни ундириш тўғрисидаги конвенция 1956 йил 20 июнда Нью-Йоркда қабул қилинган ва 1957 йил 25 майда кучга кирган.

Конвенция бир иштирокчи давлатда яшаётган алимент олувчига бошқа иштирокчи давлат ҳудудидаги алимент тўловчидан маблағ ундиришда ёрдам беришга қаратилган.

Конвенция бўйича давлатлар:

ҳужжатларни қабул қилувчи ва юборувчи ваколатли органларни белгилайди;
алимент олувчининг аризаси ва ҳужжатларини тегишли давлатга юборади;
алимент ундириш бўйича иш қўзғатиш, суд қарорини олиш ёки ижро этишга кўмаклашади;
зарур ҳуқуқий ва маъмурий ҳамкорликни амалга оширади.

Конвенция фақат алимент олувчи ва тўловчи жойлашган давлатлар ушбу Конвенция иштирокчилари бўлган ҳолатда қўлланилади.

Ўзбекистон учун ҳуқуқий мақоми

БМТнинг 2026 йил 25 август ҳолатидаги расмий иштирокчилар рўйхатида Ўзбекистон мазкур Конвенция иштирокчиси сифатида кўрсатилмаган.

Шу сабабли Ўзбекистонда яшовчи шахс 1956 йилги Конвенция механизмини тўғридан-тўғри қўллашни талаб қила олмайди. Конвенция матни Ўзбекистон учун ахборот ва халқаро тажриба манбаси ҳисобланади, аммо мустақил ҳуқуқий асос бўлмайди.

Чет элдаги шахсдан алимент ундириш

Ўзбекистон Республикасининг Оила кодексига мувофиқ, ота-она вояга етмаган болаларига таъминот бериши шарт. Алимент тўлаш бўйича келишув бўлмаса, алимент суд тартибида ундирилади.

Қарздор чет элда яшаса, алимент ундириш тартиби:

қарздор турган давлат билан Ўзбекистон ўртасидаги амалдаги халқаро шартномага;
чет давлат суд қарорларини тан олиш ва ижро этиш қоидаларига;
қарздор турган давлатнинг миллий қонунчилигига боғлиқ бўлади.

Одатда суд қарори ёки суд буйруғи, унинг кучга кирганини тасдиқловчи маълумот, ижро ҳужжати, боланинг туғилганлик гувоҳномаси, қарздорнинг манзили ва даромадлари ҳақидаги маълумот, шунингдек тасдиқланган таржима талаб қилиниши мумкин.

Ҳужжатларни легаллаштириш ёки апостиль қўйиш зарурати тегишли давлат ва халқаро шартномага қараб аниқланади.

Чет элдан алимент ундиришда биринчи навбатда қарздор қайси давлатда яшаётгани ва Ўзбекистон билан шу давлат ўртасида суд қарорларини тан олиш ҳамда ижро этиш тўғрисида шартнома мавжудлиги текширилади.