Ҳуқуқий маслаҳат - бепул, тезкор, ҳаммага!
Никоҳ тузишга розилик, никоҳ ёши ва никоҳни қайд этиш тўғрисидаги конвенция
- 12846 марта ўқилди
Конвенциянинг асосий принциплари
Никоҳ тузишга розилик, никоҳ ёши ва никоҳни қайд этиш тўғрисидаги конвенция 1962 йилда қабул қилиниб, 1964 йил 9 декабрда кучга кирган.
Конвенция учта асосий принципни белгилайди:
- никоҳ фақат икки томоннинг эркин ва тўлиқ розилиги билан тузилиши;
- давлат никоҳ тузиш учун минимал ёшни қонун билан белгилаши;
- барча никоҳлар ваколатли орган томонидан расмий реестрда қайд этилиши керак.
Никоҳланувчиларнинг розилиги шахсан, ваколатли орган ва гувоҳлар иштирокида ифода этилиши лозим. Мажбурлаш, таҳдид, алдов ёки шахснинг эркин қарор қабул қилишига тўсқинлик қилиш ҳақиқий розилик ҳисобланмайди.
Ота-она ёки бошқа қариндошларнинг розилиги никоҳланувчи шахснинг эркин ва тўлиқ розилигини алмаштира олмайди.
Ўзбекистон учун мақоми
БМТнинг 2026 йил 25 август ҳолатидаги расмий рўйхатида Ўзбекистон ушбу Конвенция иштирокчиси сифатида кўрсатилмаган. Шу сабабли Конвенция Ўзбекистон учун бевосита мажбурий шартнома эмас.
Бироқ унинг асосий принциплари Ўзбекистон Конституцияси ва оила қонунчилигида таъминланган.
Ўзбекистонда никоҳ тузиш шартлари
Ўзбекистон Республикасининг Оила кодексига мувофиқ, никоҳ тузиш ихтиёрийдир. Бўлажак эр-хотин ўз розилигини эркин ифода этиш қобилиятига эга бўлиши керак. Никоҳ тузишга мажбур қилиш тақиқланади.
Никоҳ ёши аёллар ва эркаклар учун 18 ёш этиб белгиланган. Узрли сабаблар мавжуд бўлган алоҳида ҳолатларда туман ёки шаҳар ҳокими никоҳ ёшини кўпи билан бир йилга камайтириши мумкин.
Никоҳ фуқаролик ҳолати далолатномаларини қайд этиш органида никоҳланувчиларнинг шахсан иштирокида давлат рўйхатидан ўтказилади. Диний расм-русум асосида ўтказилган, аммо давлат рўйхатидан ўтказилмаган никоҳ ҳуқуқий аҳамиятга эга эмас.
Никоҳни қайд этишнинг батафсил тартиби Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 20 октябрдаги 550-сон қарори билан белгиланган.
Мажбурлаб тузилган никоҳ жабрланувчи, унинг қонуний вакили ёки прокурорнинг аризасига кўра суд томонидан ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин.
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/ijtimoiy.png)
/2222.png)
/11.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/13.png)
/gender.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/19.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/2.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/9.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/12.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/vatandoshlar%2010.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Informatization%202.png)
/4.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/saldatkui.png)
/vote%202%20%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%8F.png)
/6.png)
/3.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/8.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/transport.png){kind=spacer}
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Green_Right_Arrow_Transparent_PNG_Clip_Art_Image.png){kind=spacer}
/Tamojni.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/17.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/7.png)
/construction.png)
/YXk.png)
/%D0%91%D0%B5%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D1%8F%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9-1.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/14.png)
/travl%203.png)
/tree.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Sport_madad.png)
/Informatization.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/5.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/vatandoshlar%2012.png)
