Huquqiy maslahat - bepul,tezkor, hammaga!

  • 12845 marta o'qildi

Konventsiyaning asosiy printsiplari

Nikoh tuzishga rozilik, nikoh yoshi va nikohni qayd etish to‘g‘risidagi konventsiya 1962-yilda qabul qilinib, 1964-yil 9-dekabrda kuchga kirgan.

Konventsiya uchta asosiy printsipni belgilaydi:

  • nikoh faqat ikki tomonning erkin va to‘liq roziligi bilan tuzilishi;
  • davlat nikoh tuzish uchun minimal yoshni qonun bilan belgilashi;
  • barcha nikohlar vakolatli organ tomonidan rasmiy reestrda qayd etilishi kerak.

Nikohlanuvchilarning roziligi shaxsan, vakolatli organ va guvohlar ishtirokida ifoda etilishi lozim. Majburlash, tahdid, aldov yoki shaxsning erkin qaror qabul qilishiga to‘sqinlik qilish haqiqiy rozilik hisoblanmaydi.

Ota-ona yoki boshqa qarindoshlarning roziligi nikohlanuvchi shaxsning erkin va to‘liq roziligini almashtira olmaydi.

O‘zbekiston uchun maqomi

BMTning 2026-yil 25-avgust holatidagi rasmiy ro‘yxatida O‘zbekiston ushbu Konventsiya ishtirokchisi sifatida ko‘rsatilmagan. Shu sababli Konventsiya O‘zbekiston uchun bevosita majburiy shartnoma emas.

Biroq uning asosiy printsiplari O‘zbekiston Konstitutsiyasi va oila qonunchiligida ta’minlangan.

O‘zbekistonda nikoh tuzish shartlari

O‘zbekiston Respublikasining Oila kodeksiga muvofiq, nikoh tuzish ixtiyoriydir. Bo‘lajak er-xotin o‘z roziligini erkin ifoda etish qobiliyatiga ega bo‘lishi kerak. Nikoh tuzishga majbur qilish taqiqlanadi.

Nikoh yoshi ayollar va erkaklar uchun 18 yosh etib belgilangan. Uzrli sabablar mavjud bo‘lgan alohida holatlarda tuman yoki shahar hokimi nikoh yoshini ko‘pi bilan bir yilga kamaytirishi mumkin.

Nikoh fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etish organida nikohlanuvchilarning shaxsan ishtirokida davlat ro‘yxatidan o‘tkaziladi. Diniy rasm-rusum asosida o‘tkazilgan, ammo davlat ro‘yxatidan o‘tkazilmagan nikoh huquqiy ahamiyatga ega emas.

Nikohni qayd etishning batafsil tartibi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 20 oktyabrdagi 550-son qarori bilan belgilangan.

Majburlab tuzilgan nikoh jabrlanuvchi, uning qonuniy vakili yoki prokurorning arizasiga ko‘ra sud tomonidan haqiqiy emas deb topilishi mumkin.

Chat