Ногиронлиги бўлган болаларга нафақа мурожаат қилинганлигидан қатъи назар тайинланади

Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 23 мартдаги 119-сон қарори билан ижтимоий ҳимояга муҳтож айрим тоифадаги шахсларга нафақа тайинлаш ва тўлаш тартиби белгиланган.

Нафақалар қуйидаги шахсларга тайинланади:

ногиронлиги бўлган 18 ёшгача болаларга;
ўзгалар парваришига муҳтож ногиронлиги бўлган 18 ёшгача болани парвариш қилаётган қонуний вакилга;
давлат пенсиясини тайинлаш учун зарур иш стажига эга бўлмаган I ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган шахсларга;
давлат пенсиясини олиш ҳуқуқига эга бўлмаган вафот этган шахснинг қарамоғидаги оиланинг меҳнатга лаёқатсиз аъзоларига;
давлат пенсиясини тайинлаш учун зарур иш стажига эга бўлмаган кекса ёшдаги шахсларга;
болаликдан ногиронлиги бўлган фарзанди бор ёки бўлган оналарга.

Қонунчиликка мувофиқ қуйидаги нафақалар тайинланади:

ногиронлиги бўлган 18 ёшгача болаларга ногиронлик нафақаси;
парваришлаш нафақаси;
ногиронлик нафақаси;
боқувчисини йўқотганлик нафақаси;
ёшга доир нафақа.

Проактив шаклда тайинланадиган нафақалар

Ногиронлиги бўлган 18 ёшгача болага ногиронлик нафақаси ҳамда ўзгалар парваришига муҳтож ногиронлиги бўлган боланинг қонуний вакилига парваришлаш нафақаси фуқаронинг бирор-бир шаклдаги мурожаатисиз, проактив шаклда тайинланади.

Нафақани тайинлаш учун зарур маълумотлар тегишли давлат органларининг ахборот тизимларидан «Ягона миллий ижтимоий ҳимоя» ахборот тизими орқали автоматик равишда олинади.

Нафақа тайинланган тақдирда унинг муддати, миқдори, қачон ва қаердан олиниши ҳақида қонуний вакилга СМС-хабар юборилади. Нафақа тайинлаш рад этилганда эса рад этиш сабаблари маълум қилинади.

Бошқа нафақаларни тайинлаш учун мурожаат қилиш

Ногиронлик, боқувчисини йўқотганлик ва ёшга доир нафақаларни тайинлаш учун:

Давлат хизматлари марказига;
«Инсон» ижтимоий хизматлар марказларининг ижтимоий ходимлар гуруҳларига;
Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали мурожаат қилиш мумкин.

Нафақани тайинлаш бўйича ваколатли орган — Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигининг туман ва шаҳарлардаги «Инсон» ижтимоий хизматлар марказлари ҳисобланади.

Нафақа ахборот тизими орқали инсон омилисиз автоматик тарзда тайинланади. Давлат хизматини кўрсатганлик учун йиғим ундирилмайди.

Нафақани тўлаш тартиби

Нафақалар нафақа олувчининг хоҳишига кўра:

нафақани етказиб бериш ваколати юкланган ташкилот орқали;
фуқаронинг депозит ҳисобварағига пул ўтказиш йўли билан тижорат банки филиали орқали тўланади.

Нафақалар ҳар ойда белгиланган муддатларда, бироқ жорий тўлов ойидан кечиктирмай тўланади.

Нафақа олувчи Ўзбекистон ҳудуди доирасида яшаш учун бошқа туман ёки шаҳарга кўчганда, нафақа тўлаш янги яшаш жойи бўйича давом эттирилади. Бунда тўлов аввалги яшаш жойида нафақа тўлаш тўхтатилган вақтдан бошлаб давом эттирилади.

Норматив ҳужжатлар

Асос: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 23 мартдаги 119-сон қарори билан тасдиқланган Ижтимоий ҳимояга муҳтож бўлган айрим тоифадаги шахсларга нафақа тайинлаш ва тўлаш тартиби тўғрисидаги низом.