Ногиронлиги бўлган болаларни «Ғамхўрлик» марказларига жойлаштириш

Ногиронлиги бўлган болалар учун «Ғамхўрлик» марказлари — руҳий ҳолати бузилган 3 ёшдан 18 ёшгача бўлган ногиронлиги бўлган болаларга ихтисослаштирилган ижтимоий хизматлар кўрсатадиган давлат ижтимоий муассасаларидир.

Марказларда болаларни қараб туриш ва парваришлаш, уларнинг маиший, касбий ва мулоқот кўникмаларини шакллантириш, ижтимоий реабилитация қилиш ҳамда жамиятга мослаштириш бўйича хизматлар кўрсатилади.

Қайси ташхислар билан қабул қилинади?

Ўзбекистон Республикасида доимий яшайдиган фуқароларнинг ногиронлиги бўлган болалари қуйидаги ташхислардан бири мавжуд бўлганда Марказга қабул қилиниши мумкин:

мўътадил даражадаги ақлий заифлик — F71;
оғир даражадаги ақлий заифлик — F72;
чуқур даражадаги ақлий заифлик — F73.

Болалар Марказга психологик-тиббий-педагогик комиссия хулосаси асосида ва бўш ўрин мавжуд бўлганда жойлаштирилади.

Қабул қилишга қарши кўрсатмалар

Қуйидаги ҳолатлар Марказга қабул қилишга қарши кўрсатмалар ҳисобланади:

ҳар ойда 5 мартадан кўп тутқаноқ хуружлари содир бўладиган эпилепсия, серияли тутқаноқ хуружлари, эпилептик статус, намозшомсимон онг хиралашиши ва дисфорияларга мойиллик;
боланинг ўзи ва атрофдагилар учун хавфли бўлган қўпол хулқ-атвор бузилишларига сабаб бўладиган руҳий касалликлар;
болани умумтаълим ёки ихтисослаштирилган таълим муассасасида ўқитиш имконини берадиган руҳий касалликлар;
фаол босқичдаги сил касаллиги;
юқумли тери ва соч касалликлари;
ўткир юқумли касалликлар;
оғир кечаётган хавфли ўсма касалликлари ва уларнинг қайталаниши;
таносил касалликлари.

Марказга жойлаштириш тартиби

Психологик-тиббий-педагогик комиссия текширув натижаларига кўра болани Марказга жойлаштириш ҳақида хулоса берса, унинг қонуний вакилига СМС-хабарнома юборилади.

Қонуний вакил СМС-хабарномани олганидан кейин болани 15 иш куни ичида Марказга олиб бориши керак.

Агар бола белгиланган муддатда Марказга жойлаштирилмаса, у учун банд қилинган бўш ўрин автоматик равишда бекор қилинади. Боланинг даволаниши билан боғлиқ ҳолатлар бундан мустасно.

Бола Марказга олиб келинганда унинг соғлиғи Марказдаги ижтимоий-психологик комиссия томонидан бир иш куни ичида кўрикдан ўтказилади.

Қабул қилинган бола кўпи билан 20 кун давомида кузатувга олинади. Шу даврда қабул қилишга қарши кўрсатма аниқланса, болани Марказдан чиқариш тўғрисида қарор қабул қилиниши мумкин ва бу ҳақда қонуний вакилга СМС-хабарнома юборилади.

Болада юқори ҳарорат ёки тошма аниқланса

Марказга қабул қилиш вақтида болада юқори ҳарорат ёки сабаби аниқланмаган тошма мавжудлиги аниқланса, уни қабул қилишни рад этишга йўл қўйилмайди.

Болани даволаш чоралари кўрилади ва у учун банд қилинган ўрин даволаниш муддати тугагунга қадар сақлаб турилади. Бола даволанганидан кейин Марказга жойлаштирилади.

Марказда кўрсатиладиган хизматлар

Марказларда ногиронлиги бўлган болаларга:

хавфсиз ва қулай яшаш шароитлари;
қараб туриш ва парваришлаш;
тиббий ёрдам ва соғломлаштириш;
озиқ-овқат, дори воситалари, тиббий буюмлар ва кийим-кечак;
протез-ортопедия мосламалари ва реабилитация қилишнинг техник воситалари;
шахсий гигиена воситалари;
ўз-ўзига хизмат кўрсатиш ва уй хўжалигини юритиш кўникмалари;
мулоқот қилиш ва жамоат жойларида ўзини тутиш кўникмалари;
ижтимоий мослаштириш ва касб-ҳунарга ўргатиш;
маданий-маърифий ва спорт тадбирларида иштирок этиш

бўйича хизматлар кўрсатилади.

Болаларнинг ижтимоий-моддий таъминоти, тарбияси, таълими ва меҳнат кўникмаларига ўргатилиши тўлиқ давлат таъминоти асосида амалга оширилади.

Норматив ҳужжатлар

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 21 майдаги 271-сон қарори

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 17 сентябрдаги 575-сон қарори