Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш ҳуқуқи

Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариши нима?

Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариши — фуқароларнинг маҳаллий аҳамиятга молик масалаларни ўз манфаатлари, миллий қадриятлар, урф-одатлар ва анъаналардан келиб чиқиб мустақил ҳал этиш фаолияти.

Шаҳарча, қишлоқ, овул ва маҳаллалардаги фуқаролар йиғинлари фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ҳисобланади.

Улар давлат ҳокимияти органлари тизимига кирмайди. Давлат органлари ва мансабдор шахсларнинг улар фаолиятига қонунга хилоф аралашишига йўл қўйилмайди.

Фуқаролар йиғинида кимлар иштирок этади?

Фуқаролар йиғинида:

18 ёшга тўлган;
тегишли ҳудудда доимий яшаётган шахслар қатнашади.

Фуқаролар жинси, миллати, тили, дини, эътиқоди ёки ижтимоий мавқеидан қатъи назар ўзини ўзи бошқаришда бевосита ёки сайланган вакиллари орқали тенг ҳуқуққа эга.

Фуқаролар йиғинининг органлари қайсилар?

Фуқаролар йиғини органлари:

фуқаролар йиғини кенгаши;
фаолиятнинг асосий йўналишлари бўйича комиссиялар;
тафтиш комиссиясидан иборат.

Фуқаролар йиғини фаолиятини унинг кенгаши ва раиси ташкил этади.

Фуқаролар йиғини раиси қонунда белгиланган тартибда беш йил муддатга сайланади.

Фуқаролар йиғини қандай масалаларни ҳал қилади?

Фуқаролар йиғини ўз ваколати доирасида:

раис, унинг маслаҳатчилари ва комиссия аъзоларини сайлайди;
ўз низомини ва фаолият йўналишларини тасдиқлайди;
ҳудуддаги ижтимоий муаммоларни ўрганади;
аҳолини ижтимоий қўллаб-қувватлашга кўмаклашади;
ободонлаштириш, атроф-муҳит ва жамоатчилик назорати масалаларида иштирок этади;
давлат органларига мурожаат ва сўровлар юборади.

Фуқаролар йиғини давлат органларининг ваколатини ўзлаштириб олиши мумкин эмас.

Фуқаролар йиғини қарорлари мажбурийми?

Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи ёки унинг мансабдор шахси ўз ваколати доирасида қабул қилган қарор:

тегишли ҳудудда яшовчи фуқаролар;
шу ҳудуддаги юридик шахслар;
уларнинг мансабдор шахслари учун мажбурийдир.

Ваколатдан ташқари ёки қонунга зид қабул қилинган қарор ҳуқуқий жиҳатдан баҳоланиши ва белгиланган тартибда бекор қилиниши мумкин.

Фуқаро маҳалла ишларида қандай иштирок этади?

Фуқаро:

йиғинда қатнашиш ва овоз бериш;
кун тартибига масала киритишни таклиф қилиш;
раис ва комиссиялар фаолияти ҳақида ахборот сўраш;
маблағлардан фойдаланиш ҳақидаги ҳисоботлар билан танишиш;
ҳудуд муаммолари бўйича мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.

Фуқаролар йиғини кенгаши молиявий маблағлардан фойдаланиш тўғрисида ҳар чоракда фуқаролар йиғини олдида ҳисоб беради.

Ҳуқуқ бузилса нима қилиш мумкин?

Фуқаро фуқаролар йиғини ёки унинг мансабдор шахсининг қонунга зид қарори, ҳаракати ёхуд ҳаракатсизлиги устидан:

фуқаролар йиғинининг ўзига;
юқори турувчи ваколатли органга;
прокуратурага;
маъмурий судга мурожаат қилиши мумкин.

Норматив ҳужжатлар

Ўзбекистон Республикаси Конституцияси

«Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари тўғрисида»ги Қонун