Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish huquqi

Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarishi nima?

Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarishi — fuqarolarning mahalliy ahamiyatga molik masalalarni o‘z manfaatlari, milliy qadriyatlar, urf-odatlar va an’analardan kelib chiqib mustaqil hal etish faoliyati.

Shaharcha, qishloq, ovul va mahallalardagi fuqarolar yig‘inlari fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari hisoblanadi.

Ular davlat hokimiyati organlari tizimiga kirmaydi. Davlat organlari va mansabdor shaxslarning ular faoliyatiga qonunga xilof aralashishiga yo‘l qo‘yilmaydi.

Fuqarolar yig‘inida kimlar ishtirok etadi?

Fuqarolar yig‘inida:

18 yoshga to‘lgan;
tegishli hududda doimiy yashayotgan shaxslar qatnashadi.

Fuqarolar jinsi, millati, tili, dini, e’tiqodi yoki ijtimoiy mavqeidan qat’i nazar o‘zini o‘zi boshqarishda bevosita yoki saylangan vakillari orqali teng huquqqa ega.

Fuqarolar yig‘inining organlari qaysilar?

Fuqarolar yig‘ini organlari:

fuqarolar yig‘ini kengashi;
faoliyatning asosiy yo‘nalishlari bo‘yicha komissiyalar;
taftish komissiyasidan iborat.

Fuqarolar yig‘ini faoliyatini uning kengashi va raisi tashkil etadi.

Fuqarolar yig‘ini raisi qonunda belgilangan tartibda besh yil muddatga saylanadi.

Fuqarolar yig‘ini qanday masalalarni hal qiladi?

Fuqarolar yig‘ini o‘z vakolati doirasida:

rais, uning maslahatchilari va komissiya a’zolarini saylaydi;
o‘z nizomini va faoliyat yo‘nalishlarini tasdiqlaydi;
hududdagi ijtimoiy muammolarni o‘rganadi;
aholini ijtimoiy qo‘llab-quvvatlashga ko‘maklashadi;
obodonlashtirish, atrof-muhit va jamoatchilik nazorati masalalarida ishtirok etadi;
davlat organlariga murojaat va so‘rovlar yuboradi.

Fuqarolar yig‘ini davlat organlarining vakolatini o‘zlashtirib olishi mumkin emas.

Fuqarolar yig‘ini qarorlari majburiymi?

Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organi yoki uning mansabdor shaxsi o‘z vakolati doirasida qabul qilgan qaror:

tegishli hududda yashovchi fuqarolar;
shu hududdagi yuridik shaxslar;
ularning mansabdor shaxslari uchun majburiydir.

Vakolatdan tashqari yoki qonunga zid qabul qilingan qaror huquqiy jihatdan baholanishi va belgilangan tartibda bekor qilinishi mumkin.

Fuqaro mahalla ishlarida qanday ishtirok etadi?

Fuqaro:

yig‘inda qatnashish va ovoz berish;
kun tartibiga masala kiritishni taklif qilish;
rais va komissiyalar faoliyati haqida axborot so‘rash;
mablag‘lardan foydalanish haqidagi hisobotlar bilan tanishish;
hudud muammolari bo‘yicha murojaat qilish huquqiga ega.

Fuqarolar yig‘ini kengashi moliyaviy mablag‘lardan foydalanish to‘g‘risida har chorakda fuqarolar yig‘ini oldida hisob beradi.

Huquq buzilsa nima qilish mumkin?

Fuqaro fuqarolar yig‘ini yoki uning mansabdor shaxsining qonunga zid qarori, harakati yoxud harakatsizligi ustidan:

fuqarolar yig‘inining o‘ziga;
yuqori turuvchi vakolatli organga;
prokuraturaga;
ma’muriy sudga murojaat qilishi mumkin.

Normativ hujjatlar

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi

«Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari to‘g‘risida»gi Qonun