Автотранспортни товар сифатида, транзит ёки вақтинча олиб кириш

Хориждан келаётган автотранспорт воситасини божхонада расмийлаштириш тартиби унинг чет давлатда рўйхатда тургани ва Ўзбекистонга қандай мақсадда олиб кирилаётганига боғлиқ.

Товар сифатида олиб кириладиган автомобиль

Қуйидаги транспорт воситаси товар сифатида олиб кирилаётган автомобиль ҳисобланади:

хорижий давлатнинг рўйхатга олиш органида ҳисобдан чиқарилган автомобиль;
хорижда илгари умуман рўйхатдан ўтказилмаган янги автомобиль;
Ўзбекистонда доимий фойдаланиш, сотиш ёки бошқа шахсга ўтказиш учун олиб кирилаётган транспорт воситаси.

Товар сифатида олиб кирилган автомобиль, одатда, «эркин муомалага чиқариш (импорт)» божхона режимида расмийлаштирилади. Бунда божхона юк декларацияси тўлдирилади ва белгиланган божхона тўловлари ундирилади.

Муҳим: хорижда рўйхатдан чиқарилган автомобиль хорижий давлат рақами билан вақтинча олиб кирилган транспорт сифатида расмийлаштирилмайди. У товар сифатида декларация қилиниши керак.

Транзит тартибида олиб ўтиладиган автомобиль

Транзит автомобиль:

Ўзбекистонда доимий қолмайди;
республика ҳудуди орқали бошқа давлатга олиб ўтилади;
белгиланган йўналиш ва муддатда чиқиш божхона постига етказилиши керак.

Транзит ёки товар сифатида олиб кирилаётган автомобиль учун қайтариб олиб чиқиш мажбуриятномаси эмас, балки уни божхона назорати остида белгиланган постга етказишни назорат қилувчи ҳужжат расмийлаштирилади.

Фуқаро учун муҳим: божхона органи белгилаган етказиб бериш муддати ва йўналишини ўзбошимчалик билан ўзгартирманг. Автомобилни белгиланган жойга ёки белгиланган вақтда етказмаслик маъмурий жавобгарликка сабаб бўлади.

Вақтинча олиб кириладиган хорижий автомобиль

Хорижий автотранспорт воситаси:

хорижий давлатда амалда рўйхатдан ўтган;
чет эл фуқароси ёки Ўзбекистонда яшаш жойига эга бўлмаган фуқаролиги бўлмаган шахснинг шахсий эҳтиёжи учун;
ёхуд халқаро юк ва йўловчи ташиш мақсадида олиб кирилган бўлса, вақтинча олиб кириладиган транспорт ҳисобланади.

Бундай автомобиль учун «Автотранспорт воситасини қайтариб олиб чиқиш тўғрисида мажбуриятнома» расмийлаштирилади.

Хорижий автомобилнинг Ўзбекистонда туриш муддати бир календарь йил давомида жами 90 календарь кундан ошмаслиги керак. Халқаро юк ва йўловчи ташишда фойдаланиладиган транспорт учун алоҳида қоидалар қўлланади.

Божхона расмийлаштируви жойи

Автотранспорт воситалари:

чегарадаги кириш ёки чиқиш божхона постларида;
ташқи иқтисодий фаолият божхона постларида;
тегишли ҳолларда «Тошкент-АЭРО» ихтисослаштирилган божхона комплексида расмийлаштирилади.

Асосий ҳужжатлар

Ҳолатга қараб қуйидагилар талаб этилади:

паспорт ёки бошқа шахсни тасдиқловчи ҳужжат;
транспорт воситасининг хорижий рўйхатдан ўтказиш гувоҳномаси;
мулк ҳуқуқини тасдиқловчи шартнома, инвойс ёки ҳисоб;
транспорт ва товарга ҳамроҳлик қилувчи ҳужжатлар;
автомобилнинг божхона қиймати ва келиб чиқишини тасдиқловчи ҳужжатлар;
вакил мурожаат қилганда ишончнома;
қонунчиликда назарда тутилган суғурта ва техник ҳужжатлар.

Қайси тартибни танлаш муҳим

Автомобиль:

Ўзбекистонда доимий қолдирилса — импорт;
республика орқали бошқа давлатга олиб ўтилса — транзит;
хорижий рўйхатда қолган ҳолда кейин қайтариб олиб чиқилса — вақтинча олиб кириш тартибида расмийлаштирилади.

Муҳим: божхона режими автомобилнинг ҳақиқий мақсадига мос бўлиши шарт. Вақтинча олиб кирилган автомобилни божхона расмийлаштирувисиз сотиш, бошқа шахсга бериш ёки Ўзбекистонда қолдириш мумкин эмас.

Автотранспорт воситаларини божхонада расмийлаштириш тартиби 2010 йил 19 ноябрда 2156-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилган Низом ва Божхона кодекси билан белгиланган.