Ҳуқуқий маслаҳат - бепул, тезкор, ҳаммага!
Муаллифлик ҳуқуқи қанча вақт амал қилади?
- 14050 марта ўқилди
Умумий муддат қанча?
Муаллифлик ҳуқуқи, қоида тариқасида, муаллифнинг бутун ҳаёти давомида ва унинг вафотидан кейин 70 йил амал қилади.
Ҳаммуаллифликда яратилган асар учун ҳуқуқ ҳаммуаллифларнинг бутун ҳаёти давомида ва улар орасида энг узоқ умр кўрган охирги ҳаммуаллиф вафотидан кейин 70 йил сақланади.
Имзосиз ёки тахаллус билан эълон қилинган асарда муддат қандай?
Тахаллус остида ёки муаллиф номи кўрсатилмасдан қонуний ошкор қилинган асарга муаллифлик ҳуқуқи асар ошкор қилинганидан кейин 50 йил амал қилади.
Агар шу муддат ичида муаллиф ўз шахсини ошкор қилса ёки унинг кимлиги шубҳасиз маълум бўлса, умумий — муаллиф ҳаёти ва вафотидан кейинги 70 йиллик тартиб қўлланади.
Асар муаллиф вафотидан кейин биринчи марта чоп этилса-чи?
Муаллифнинг вафотидан кейин биринчи марта эълон қилинган асарга муаллифлик ҳуқуқи асар эълон қилинганидан кейин 70 йил амал қилади.
Муаллифлик ҳуқуқи, муаллифнинг исми-шарифига бўлган ҳуқуқ ва унинг обрўсини ҳимоя қилиш ҳуқуқи эса муддатсиз муҳофаза қилинади.
70 ёки 50 йил қайси санадан ҳисобланади?
Қонунда белгиланган муддатлар тегишли юридик факт — масалан, муаллифнинг вафоти ёки асарнинг ошкор қилиниши содир бўлган йилнинг ўзида эмас, ундан кейинги йилнинг 1 январидан ҳисоблана бошлайди.
Масалан, муаллиф 2026 йилда вафот этган бўлса, тегишли 70 йиллик муддатни ҳисоблаш 2027 йил 1 январдан бошланади.
Муаллиф вафот этса, мулкий ҳуқуқлар кимга ўтади?
Муаллифнинг мулкий ҳуқуқлари мерос бўйича ўтади. Агар ҳуқуқ бир нечта меросхўрга тегишли бўлса, асардан фойдаланиш тартиби улар ўртасидаги келишув билан белгиланади.
Муаллифнинг шахсий номулкий ҳуқуқлари мерос бўйича ўтмайди, аммо меросхўрлар уларни ҳимоя қилиш ҳуқуқига эга ва бу ҳуқуқ муддат билан чекланмайди.
Муддат тугагач асардан эркин фойдаланиш мумкинми?
Муаллифлик ҳуқуқининг амал қилиш муддати тугагач асар ижтимоий мулкка айланади.
Бундай асардан ҳар қандай шахс муаллифлик ҳақи тўламасдан эркин фойдаланиши мумкин. Бироқ муаллифнинг исми-шарифи, муаллифлик ва обрўни ҳимоя қилиш каби шахсий номулкий ҳуқуқларига риоя қилиниши шарт.
Эслатма: асар ижтимоий мулкка айлангани унинг муаллифини кўрсатмаслик ёки асарни муаллиф обрўсига зарар етказадиган тарзда бузиб кўрсатиш мумкин дегани эмас.
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/ijtimoiy.png)
/2222.png)
/11.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/13.png)
/gender.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/19.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/2.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/9.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/12.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/vatandoshlar%2010.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Informatization%202.png)
/4.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/saldatkui.png)
/vote%202%20%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%8F.png)
/6.png)
/3.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/8.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/transport.png){kind=spacer}
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Green_Right_Arrow_Transparent_PNG_Clip_Art_Image.png){kind=spacer}
/Tamojni.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/17.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/7.png)
/construction.png)
/YXk.png)
/%D0%91%D0%B5%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D1%8F%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9-1.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/14.png)
/travl%203.png)
/tree.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Sport_madad.png)
/Informatization.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/5.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/vatandoshlar%2012.png)
