Вафот этган турмуш ўртоқ номидаги автомобилни сотиш тартиби

Наследство на колёсах. Юрист раскрыл, кому достаются автомобили умерших | Аргументы и Факты

Марҳум турмуш ўртоқ номидаги автомобилни менинг розилигим билан харидорга ўтказиш мумкинми?

Йўқ. Автомобиль марҳум номида рўйхатдан ўтган бўлса, тирик қолган турмуш ўртоқнинг розилиги билангина уни бевосита харидор номига расмийлаштириб бўлмайди.

Дастлаб:

автомобилнинг эр-хотин умумий мулкидаги улуши;
мерос таркибига кирувчи қисми;
меросхўрлар доираси;
ҳар бир меросхўрнинг улуши аниқланиши лозим.

Автомобиль никоҳ даврида сотиб олинган бўлса нима бўлади?

Агар автомобиль расмий никоҳ даврида умумий маблағлар ҳисобига олинган бўлса, у кимнинг номида турганидан қатъи назар, эр-хотиннинг умумий биргаликдаги мулки ҳисобланиши мумкин.

Бунда тирик қолган турмуш ўртоққа, қоида тариқасида, умумий мулкдаги ўз улуши учун мулк ҳуқуқи тўғрисида гувоҳнома берилади. Марҳумга тегишли қолган қисм эса мерос таркибига киради.

Муҳим: турмуш ўртоқнинг умумий мулкдаги улуши — мерос улуши эмас. Тирик қолган турмуш ўртоқ ўзининг мулкий улушидан ташқари, марҳумнинг меросида ҳам биринчи навбатдаги меросхўр сифатида қатнашиши мумкин.

Автомобиль кимларга мерос бўлиб ўтади?

Васиятнома мавжуд бўлмаса, марҳумнинг фарзандлари, расмий никоҳдаги турмуш ўртоғи ва ота-онаси биринчи навбатдаги меросхўрлар бўлиб, тенг улушларда мерос олади.

Автомобиль марҳумнинг никоҳдан олдинги шахсий мулки бўлган ёки унга ҳадя ёхуд мерос тариқасида ўтган бўлса, у тўлиқ мерос таркибига киритилади.

Автомобилни сотиш учун нима қилиш керак?

Мерос очилган жойдаги нотариусга мурожаат қилиниб, мерос иши очилади. Одатда, мерос очилганидан кейин олти ой ўтгач, меросхўрларга меросга бўлган ҳуқуқ тўғрисида гувоҳнома берилади.

Шундан кейин:

барча мулкдорлар автомобилни биргаликда сотиши;
улардан бирига сотиш учун ишончнома берилиши;
меросхўрлар келишувига кўра автомобиль бир меросхўрга берилиб, бошқаларга товон тўланиши мумкин.

Бошқа меросхўрларнинг розилигисиз сотиш мумкинми?

Йўқ. Агар автомобиль бир нечта меросхўрнинг умумий улушли мулкига айланган бўлса, уларнинг улушлари расмийлаштирилмасдан ва розилигисиз бутун автомобилни сотиш мумкин эмас.

Вояга етмаган меросхўр мавжуд бўлса, унинг улушини сотишда васийлик ва ҳомийлик органининг рухсати ҳам талаб қилиниши мумкин.

Тартиб Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси, Ўзбекистон Республикасининг Оила кодекси, «Нотариат тўғрисида»ги Қонун ва Нотариуслар томонидан нотариал ҳаракатларни амалга ошириш тартиби тўғрисидаги йўриқнома билан белгиланади.