Эр ва хотиннинг умумий мол-мулкини бўлиш

Мол-мулкни бўлиш асослари

Умумий мол-мулк:

эр ёки хотиндан бирининг талаби билан никоҳ даврида;
никоҳдан ажралгандан кейин;
кредитор турмуш ўртоқлардан бирининг умумий мулкдаги улушига ундирув қаратишни талаб қилганда бўлиниши мумкин.

Муҳим: умумий мол-мулкни бўлиш учун никоҳдан ажралиш шарт эмас. Эр-хотин никоҳ давомида ҳам мол-мулкни бўлиб олиши мумкин.

Келишув асосида бўлиш

Эр-хотин умумий мол-мулкни ўзаро келишув асосида бўлиши мумкин. Тарафларнинг хоҳишига кўра мол-мулкни бўлиш тўғрисидаги келишув нотариал тартибда тасдиқланиши мумкин.

Келишувда ҳар бир тарафга ўтадиган мол-мулк, компенсация, умумий қарзлар ва бошқа мулкий масалалар аниқ кўрсатилади.

Суд тартибида бўлиш

Низо мавжуд бўлса, мол-мулк суд томонидан бўлинади. Умумий қоидага кўра, эр ва хотиннинг улушлари тенг ҳисобланади.

Суд вояга етмаган болаларнинг манфаатлари ёки турмуш ўртоқлардан бирининг эътиборга лойиқ манфаатларини ҳисобга олиб тенг улушлар қоидасидан чекиниши мумкин.

Агар бир тарафга унинг улушидан қимматроқ мол-мулк берилса, иккинчи тарафга пул ёки бошқа компенсация белгиланиши мумкин.

Болаларга тегишли мол-мулк

Вояга етмаган болалар эҳтиёжи учун олинган кийим-кечак, мактаб ва спорт жиҳозлари, мусиқа асбоблари ҳамда бошқа буюмлар бўлинмайди. Улар бола қайси ота-она билан яшаса, ўша тарафга компенсациясиз берилади.

Умумий маблағ ҳисобидан вояга етмаган болалар номига қўйилган омонатлар болаларга тегишли бўлиб, умумий мулкни бўлишда ҳисобга олинмайди.

Қарзлар ва тасарруф этилган мулк

Эр-хотиннинг умумий қарзлари уларга белгиланган улушларга мутаносиб равишда тақсимланади.

Агар турмуш ўртоқлардан бири умумий мулкни иккинчи тарафнинг иродасига зид ва оила манфаатларига мос бўлмаган тарзда сарфлаган ёки бошқа шахсга ўтказган бўлса, бўлиш вақтида мулкнинг ўзи ёки унинг қиймати ҳисобга олинади.

Даъво муддати

Никоҳдан ажралган эр-хотиннинг умумий мол-мулкни бўлиш талабларига уч йиллик даъво муддати қўлланилади.

Муҳим: уч йиллик муддат никоҳ бекор қилинган кундан эмас, балки шахс ўзининг мулкий ҳуқуқи бузилганини билган ёки билиши лозим бўлган кундан бошлаб ҳисобланади.