5–11-синф ўқувчиларининг билимини баҳолаш тартиби

Низом қайси синфларга татбиқ этилади?

Билим сифатини назорат қилиш тўғрисидаги низом 5–11-синф ўқувчиларига татбиқ этилади.

Мактабда:

анъанавий беш баллик рейтинг тизими;
ёки вазирлик тасдиқлаган рўйхат бўйича форматив ва сумматив баҳолаш тизими қўлланилиши мумкин.

Баҳолаш — ўқувчининг давлат таълим стандартлари ва ўқув дастури бўйича билим ҳамда амалий кўникмаларни қай даражада ўзлаштирганини аниқлаш жараёни.

Анъанавий тизимда қандай баҳоланади?

Анъанавий тизимда ҳар бир назорат тури:

«5» — аъло;
«4» — яхши;
«3» — қониқарли;
«2» ва «1» — қониқарсиз тарзида бутун сон билан баҳоланади.

Назорат турларига:

жорий назорат;
оралиқ назорат;
босқичли назорат;
якуний давлат аттестацияси киради.

Форматив баҳолаш нима?

Форматив баҳолаш — дарс жараёнида ўқувчининг билим ва кўникмаларини мунтазам кузатиш ҳамда унга ривожланиш учун фикр-мулоҳаза бериш усули.

Мезонларни ўқитувчи фан хусусияти ва ажратилган соатлардан келиб чиқиб белгилайди. Баҳо чорак давомида қўйилган 1 дан 10 баллгача бўлган натижаларнинг ўртача кўрсаткичидан шаклланади.

Ҳар бир ўқувчи чорак, ярим йиллик ёки йил давомида камида 4 марта форматив баҳоланиши керак.

Сумматив баҳолаш нима?

Сумматив баҳолаш — фаннинг боби, чораги, ярим йиллиги ёки ўқув йили якунида ўқувчининг эгаллаган билим ва кўникмаларини баҳолаш.

У:

боб бўйича сумматив баҳолаш;
чорак бўйича сумматив баҳолашдан иборат.

Боб бўйича баҳолаш ёзма, амалий, лаборатория, лойиҳа, ижодий иш ёки оғзаки жавоб шаклида ўтказилиши мумкин. Бир кунда бир синф учун 3 тадан ортиқ фан бўйича чораклик сумматив баҳолаш ўтказилмайди.

100 баллик натижа қандай шаклланади?

Чораклик натижа жами 100 баллдан:

форматив баҳолаш — 10 балл;
боб бўйича сумматив баҳолаш — 50 балл;
чорак бўйича сумматив баҳолаш — 40 балл асосида шаклланади.

Баллар қуйидагича баҳога айлантирилади:

86–100 балл — «5»;
66–85 балл — «4»;
30–65 балл — «3»;
0–29 балл — «2».

Сумматив баҳолашда нималар тақиқланади?

Баҳолаш жараёнида:

бошқалар билан гаплашиш ёки ишини кўчириш;
дарслик, шпаргалка ва конспектлардан фойдаланиш;
телефон, аудио, фото ва видео қурилмаларни олиб кириш;
рухсатсиз калькулятордан фойдаланиш тақиқланади.

Фан ўқитувчиси фан хусусиятидан келиб чиқиб калькуляторга истисно белгилаши мумкин.

Қайта топшириш мумкинми?

Узрли сабаб билан қатнашмаган ўқувчи қайта топширганда олган ҳақиқий бали қўйилади.

Узрсиз қатнашмаган, қоидани бузган ёки 30 фоиздан паст натижа олган ўқувчи ҳам қайта топшириши мумкин, бироқ унинг максимал натижаси 65 фоиздан ошмайди.

Анъанавий тизимда ўқувчи ёки ота-она йиллик баҳодан норози бўлса, педагогик кенгаш тузган фан комиссиясига имтиҳон топширишни сўраши мумкин. Ота-она хоҳишига кўра имтиҳонда иштирок этади.

Норматив ҳужжатлар

5–11-синф ўқувчиларининг билимлари сифатини назорат қилишнинг рейтинг тизими тўғрисидаги низом