24/7 ҳуқуқий маслаҳат

Шрифт ўлчами

  • A
  • A
  • A

Кўриниш

A
A
A

Ҳуқуқий маслаҳат - бепул, тезкор, ҳаммага!

Конституция бўйича муҳим савол-жавоблар

  • 17112 марта ўқилди

Конституция тўғридан-тўғри амал қиладими?

Ҳа. Конституция мамлакатнинг бутун ҳудудида:

  • олий юридик кучга эга;
  • тўғридан-тўғри амал қилади;
  • ягона ҳуқуқий маконнинг асосини ташкил этади.

Тўғридан-тўғри амал қилиш — шахс ўз конституциявий ҳуқуқини ҳимоя қилишда, алоҳида қонунда у такрорланмаган бўлса ҳам, Конституция нормасига таяниши мумкинлиги.

Қонунлар ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар Конституция асосида ва уни ижро этиш учун қабул қилиниши шарт.

Фуқаро Конституциявий судга мурожаат қилиши мумкинми?

Фуқаролар ва юридик шахслар муайян тугалланган суд ишида ўзига нисбатан қўлланган қонуннинг Конституцияга мувофиқлигини текширишни сўраб Конституциявий судга мурожаат қилиши мумкин.

Бунинг учун:

  • иш судда кўриб чиқилиши тугалланган бўлиши;
  • суд орқали ҳимоя қилишнинг бошқа барча воситаларидан фойдаланилган бўлиши;
  • шикоят айнан ишда қўлланган қонунга тааллуқли бўлиши керак.

Конституциявий суд оддий суд ишини қайта кўриб чиқмайди, балки қонун нормасининг Конституцияга мувофиқлигини баҳолайди.

Парламент текшируви нима?

Парламент текшируви — инсон ҳуқуқлари, мамлакат хавфсизлиги, барқарор ривожланиш, жамият ёки давлат манфаатларига таҳдид соладиган муҳим факт ва воқеаларни парламент томонидан ўрганиш.

Парламент текшируви Қонунчилик палатаси ва Сенатнинг қўшма қарори билан ўтказилиши мумкин.

Уни ўтказиш учун Қонунчилик палатаси депутатлари ва Сенат аъзоларидан тенглик асосида махсус комиссия тузилади. Комиссиянинг фаолияти қонунга мувофиқ амалга оширилади.

Инсон ҳуқуқларининг асосий процессуал кафолатлари қайсилар?

Конституция қуйидагиларни кафолатлайди:

  • шахсни суд қарорисиз 48 соатдан ортиқ ушлаб турмаслик;
  • ушлаш сабаблари ва ҳуқуқларни тушунтириш;
  • сукут сақлаш ҳуқуқи;
  • ўзи ва яқин қариндошларига қарши гувоҳлик бермаслик;
  • айбсизлик презумпцияси;
  • адвокат ёрдамидан фойдаланиш;
  • уй-жой ва хабарлар дахлсизлиги;
  • ишни мустақил ва холис суд кўриб чиқиши.

Фақат айбни тан олиш шахсни айбдор деб топиш учун ягона асос бўлиши мумкин эмас.

Ҳокимларнинг асосий ваколатлари нималардан иборат?

Вилоят, туман ва шаҳар ҳокими:

  • Конституция ва қонунлар ижросини таъминлайди;
  • Президент, Вазирлар Маҳкамаси ва юқори турувчи органлар ҳужжатларини ижро этади;
  • тегишли халқ депутатлари Кенгаши қарорларини бажаради;
  • ҳудуднинг иқтисодий, ижтимоий, маданий ва экологик ривожланиши чораларини кўради;
  • маҳаллий бюджетни шакллантиради ва ижро этади.

Ҳоким бир вақтнинг ўзида тегишли халқ депутатлари Кенгашининг раиси бўлиши мумкин эмас.

Қонун қандай қабул қилинади?

Қонун:

  1. Қонунчилик палатаси томонидан қабул қилинади;
  2. қабул қилинганидан кейин 10 кундан кечиктирмай Сенатга юборилади;
  3. Сенат томонидан 60 кун ичида кўриб чиқилади;
  4. маъқулланса, 10 кундан кечиктирмай Президентга юборилади;
  5. Президент томонидан 60 кун ичида имзоланади ва эълон қилинади.

Президент қонунни эътирозлари билан парламентга қайтариши мумкин. Агар палаталар қонунни аввалги таҳририда умумий аъзоларининг камида учдан икки қисми овози билан маъқулласа, Президент уни 14 кун ичида имзолайди ва эълон қилади.

Конституциявий ҳуқуқ бузилса нима қилиш керак?

Шахс:

  • ҳуқуқни бузган органнинг ўзига;
  • юқори турувчи органга;
  • прокуратурага;
  • Омбудсманга;
  • судга мурожаат қилиши мумкин.

Давлат ичидаги барча ҳуқуқий ҳимоя воситаларидан фойдаланиб бўлингач, Ўзбекистон иштирок этган халқаро шартномаларга мувофиқ инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи халқаро органга мурожаат қилиш мумкин.

 

Норматив ҳужжатлар

Бўлимлар

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар базаси

Халқ депутатлари Кенгаши

Адлия ТВ

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги

Ўзбекистон Республикаси Конституцияси

Пенсия ва нафақалар

"Инсон" ижтимоий хизматлар марказлари

Ижтимоий ҳимоя

Меҳнат муносабатлари

Ишдаги муаммолар

Ногиронлиги бўлган шахсларга имтиёзлар

Таълим

Оилавий муносабатлар

Ажрим ва алимент масалалари

Гендер тенглик ва хотин-қизлар масалалари

Миграция

Уй-жой, ер ва коммунал масалалари

Уй-жой ижара масалалари

Коррупцияга қарши курашиш

Ватандошлар

Фуқаролик масалалари

Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар

Сиёсий партиялар ва сайлов

Умумий ҳарбий мажбурият

Соғлиқни сақлаш

Солиқлар

Мажбурий ижро

Банк соҳаси

Истеъмолчи ҳуқуқи

Маҳалла

Суд-ҳуқуқ масалалари

Транспорт

Чет элликларга эслатма

One ID ва ЯИДХП

Божхона масалалари

Давлат хизматлари

Интеллектуал мулк

Шаҳарсозлик масалалари

Тадбиркорлик

Адвокат хизмати

Нотариат

Юридик хизмат (ҳуқуқий ҳужжат намуналари)

Бепул ҳуқуқий ёрдам

Туризм

Оммавий ахборот воситалари

Экология

Спорт

Абитуриентлар учун

Ахборотлаштириш (турфа мавзулар)

Ҳайдовчилик ҳуқуқини олиш

Маълумотлар

IT соҳа юзасидан

ННТ фаолияти бўйича қонунчилик нормалари

Юридик луғат

Ишонч телефонлари

Ҳисоблагичлар (юридик калькуляторлар)

Автоҳуқуқ – Йўлдаги ҳуқуқ ва бошқа масалалар

Pro bono-Кўнгилли ҳуқуқшунос

Бепул ҳуқуқий ёрдам ваучери

PSEA

Коммунал хизматлар

Бола ҳуқуқлари ва ёшлар сиёсати

Медиация

Фармацевтика тармоғини ривожлантириш агентлиги

Қонунчиликдаги янгиликлар

Видео контентлар

Wakil AI

Жаҳон янгиликлари

Cуғурта масалалари

Жамият

Локация

Ҳодисалар

Сиз учун муҳим (билиб қўйган яхши)

Маҳалла "еттилиги"

Молия

Дайжестлар
Chat