24/7 ҳуқуқий маслаҳат

Shrift o‘lchami

  • A
  • A
  • A

Ko‘rinish

A
A
A

Huquqiy maslahat - bepul,tezkor, hammaga!

Konstitutsiya bo‘yicha muhim savol-javoblar

  • 17113 marta o'qildi

Konstitutsiya to‘g‘ridan-to‘g‘ri amal qiladimi?

Ha. Konstitutsiya mamlakatning butun hududida:

  • oliy yuridik kuchga ega;
  • to‘g‘ridan-to‘g‘ri amal qiladi;
  • yagona huquqiy makonning asosini tashkil etadi.

To‘g‘ridan-to‘g‘ri amal qilish — shaxs o‘z konstitutsiyaviy huquqini himoya qilishda, alohida qonunda u takrorlanmagan bo‘lsa ham, Konstitutsiya normasiga tayanishi mumkinligi.

Qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar Konstitutsiya asosida va uni ijro etish uchun qabul qilinishi shart.

Fuqaro Konstitutsiyaviy sudga murojaat qilishi mumkinmi?

Fuqarolar va yuridik shaxslar muayyan tugallangan sud ishida o‘ziga nisbatan qo‘llangan qonunning Konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirishni so‘rab Konstitutsiyaviy sudga murojaat qilishi mumkin.

Buning uchun:

  • ish sudda ko‘rib chiqilishi tugallangan bo‘lishi;
  • sud orqali himoya qilishning boshqa barcha vositalaridan foydalanilgan bo‘lishi;
  • shikoyat aynan ishda qo‘llangan qonunga taalluqli bo‘lishi kerak.

Konstitutsiyaviy sud oddiy sud ishini qayta ko‘rib chiqmaydi, balki qonun normasining Konstitutsiyaga muvofiqligini baholaydi.

Parlament tekshiruvi nima?

Parlament tekshiruvi — inson huquqlari, mamlakat xavfsizligi, barqaror rivojlanish, jamiyat yoki davlat manfaatlariga tahdid soladigan muhim fakt va voqealarni parlament tomonidan o‘rganish.

Parlament tekshiruvi Qonunchilik palatasi va Senatning qo‘shma qarori bilan o‘tkazilishi mumkin.

Uni o‘tkazish uchun Qonunchilik palatasi deputatlari va Senat a’zolaridan tenglik asosida maxsus komissiya tuziladi. Komissiyaning faoliyati qonunga muvofiq amalga oshiriladi.

Inson huquqlarining asosiy protsessual kafolatlari qaysilar?

Konstitutsiya quyidagilarni kafolatlaydi:

  • shaxsni sud qarorisiz 48 soatdan ortiq ushlab turmaslik;
  • ushlash sabablari va huquqlarni tushuntirish;
  • sukut saqlash huquqi;
  • o‘zi va yaqin qarindoshlariga qarshi guvohlik bermaslik;
  • aybsizlik prezumptsiyasi;
  • advokat yordamidan foydalanish;
  • uy-joy va xabarlar daxlsizligi;
  • ishni mustaqil va xolis sud ko‘rib chiqishi.

Faqat aybni tan olish shaxsni aybdor deb topish uchun yagona asos bo‘lishi mumkin emas.

Hokimlarning asosiy vakolatlari nimalardan iborat?

Viloyat, tuman va shahar hokimi:

  • Konstitutsiya va qonunlar ijrosini ta’minlaydi;
  • Prezident, Vazirlar Mahkamasi va yuqori turuvchi organlar hujjatlarini ijro etadi;
  • tegishli xalq deputatlari Kengashi qarorlarini bajaradi;
  • hududning iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy va ekologik rivojlanishi choralarini ko‘radi;
  • mahalliy byudjetni shakllantiradi va ijro etadi.

Hokim bir vaqtning o‘zida tegishli xalq deputatlari Kengashining raisi bo‘lishi mumkin emas.

Qonun qanday qabul qilinadi?

Qonun:

  1. Qonunchilik palatasi tomonidan qabul qilinadi;
  2. qabul qilinganidan keyin 10 kundan kechiktirmay Senatga yuboriladi;
  3. Senat tomonidan 60 kun ichida ko‘rib chiqiladi;
  4. ma’qullansa, 10 kundan kechiktirmay Prezidentga yuboriladi;
  5. Prezident tomonidan 60 kun ichida imzolanadi va e’lon qilinadi.

Prezident qonunni e’tirozlari bilan parlamentga qaytarishi mumkin. Agar palatalar qonunni avvalgi tahririda umumiy a’zolarining kamida uchdan ikki qismi ovozi bilan ma’qullasa, Prezident uni 14 kun ichida imzolaydi va e’lon qiladi.

Konstitutsiyaviy huquq buzilsa nima qilish kerak?

Shaxs:

  • huquqni buzgan organning o‘ziga;
  • yuqori turuvchi organga;
  • prokuraturaga;
  • Ombudsmanga;
  • sudga murojaat qilishi mumkin.

Davlat ichidagi barcha huquqiy himoya vositalaridan foydalanib bo‘lingach, O‘zbekiston ishtirok etgan xalqaro shartnomalarga muvofiq inson huquqlarini himoya qiluvchi xalqaro organga murojaat qilish mumkin.

 

Normativ hujjatlar

Bo‘limlar

Normativ-huquqiy hujjatlar bazasi

Xalq deputatlari Kengashi

Adliya TV

O'zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi

Pensiya va nafaqalar

“Inson” ijtimoiy xizmatlar markazlari

Ijtimoiy himoya

Mehnat munosabatlari

Ishdagi muammolar

Nogironligi bo‘lgan shaxslarga imtiyozlar

Ta’lim

Oilaviy munosabatlar

Ajrim va aliment masalalari

Migratsiya

Gender tenglik va xotin-qizlar masalalari

Uy-joy, yer va kommunal masalalari

Uy-joy ijara masalalari

Korrupsiyaga qarshi kurashish

Fuqarolik masalalari

Huquqni muhozafa qiluvchi organlar

Vatandoshlar

Soliqlar

Sog‘liqni saqlash

Umumiy harbiy majburiyat

Siyosiy partiyalar va saylov

Majburiy ijro

Bank sohasi

Iste’molchi huquqi

Mahalla

Sud-huquq masalalari

Transport

Chet elliklarga eslatma

Bojxona masalalar

One ID vа YaIDXP

Davlat xizmatlari

Intellektual mulk

Shaharsozlik

Tadbirkorlik

Advokat xizmati

Notariat

Yuridik xizmat (huquqiy hujjat namunalari)

Bepul huquqiy yordam

Ommaviy axborot vositalari

Turizm

Ekologiya

Abituriyentlar uchun

Sport

Axborotlashtirish (turfa Mavzular)

Haydovchilik huquqini olish

IT soha yuzasidan

Ma’lumotlar

NNT faoliyati bo'yicha qonunchilik normalari

Yuridik lug‘at

Ishonch telefonlari

Hisoblagichlar (yuridik kalkulyatorlar)

Avtohuquq – Yo‘ldagi huquq va boshqa masalalar

Pro bono-Ko‘ngilli huquqshunos

Bepul huquqiy yordam vaucheri

PSEA

Kommunal xizmatlar

Mediatsiya

Farmatsevtika tarmog'ini rivojlantirish agentligi

Qonunchilikdagi yangiliklar

Video kontentlar

Wakil AI

Jahon yangiliklari

Sug‘urta masalalari

Jamiyat

Hodisalar

Lokatsiya

Siz uchun muhim (bilib qo‘ygan yaxshi)

Moliya

Mahalla “yettiligi”

Dayjestlar
Chat