Ўзбекистонда ёқилғи-энергетика тармоғини бошқариш тизими такомиллаштирилади. Энергетика вазирлигининг айрим индивидуал рухсат бериш функциялари бекор қилиниб, Регулятор ваколатлари газ бозорига ҳам кенгайтирилади. 2027 йилдан тариф буюртмалари ягона рақамли платформа орқали кўриб чиқилади.

Президентнинг 2026 йил 22 сентябрдаги ПФ–202-сон Фармони билан ёқилғи-энергетика тармоғида давлат бошқаруви, назорат ва хўжалик фаолиятини ўзаро аниқ ажратишга қаратилган янги чоралар белгиланди.

Фармонга кўра, Энергетика вазирлигининг тармоқ корхоналари ва истеъмолчилари ўртасидаги шартномавий, хизмат кўрсатиш ҳамда бошқа хўжалик муносабатлари бўйича индивидуал тусдаги рухсатномалар бериш амалиёти бекор қилинади.

Бу орқали вазирликнинг асосий эътиборини соҳада давлат сиёсатини белгилаш ва стратегик ривожлантиришга қаратиш, тижорат муносабатларига бевосита аралашувни қисқартириш кўзда тутилган.

Регулятор газ бозорини ҳам тартибга солади

Энергетика бозорини ривожлантириш ва тартибга солиш агентлиги ваколатлари кенгайтирилиб, электр энергияси билан бир қаторда табиий ва суюлтирилган газ таъминотида ҳам бозор тамойилларини босқичма-босқич шакллантириш ва тартибга солиш вазифаси юклатилади.

Агентлик аввалдан электр энергиясининг рақобатли улгуржи ва чакана бозорларини шакллантириш, бозор иштирокчилари учун тенг шароит ва шаффофликни таъминлаш вазифаларига эга эди.

Яъни энергетика соҳасида давлат сиёсатини юритиш, бозорни тартибга солиш, назорат қилиш ва тижорат фаолиятини амалга ошириш функцияларини бир-биридан ажратиш кучайтирилади.

Назоратда превентив ёндашув

Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси фаолияти эса қоидабузарлик содир бўлгандан кейин жазолашдан кўра, хавфларни олдиндан аниқлаш ва ҳуқуқбузарликларнинг олдини олишга қаратилган превентив назорат моделига ўтказилади.

Ёқилғи-энергетика корхоналари эса ресурсларни қазиб олиш, ишлаб чиқариш, қайта ишлаш, ташиш, сақлаш, узатиш, тақсимлаш, етказиб бериш ва сотиш бўйича хўжалик ва тижорат фаолиятини амалга оширишга ихтисослашади.

Тарифлар учун ягона рақамли платформа

2027 йил 1 июлдан Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Идоралараро тариф комиссияси учун ягона рақамли платформа жорий этилади.

У орқали тартибга солинадиган корхоналарнинг тариф буюртмалари, молиявий, техник ва бошқа зарур маълумотлар электрон шаклда қабул қилинади ва қайта ишланади.

Тариф ҳисоб-китоблари ҳам белгиланган методика асосида автоматлаштирилган тарзда амалга оширилиши назарда тутилган.

Янги механизм тарифларни шакллантириш жараёнида инсон омилини камайтириш, ҳисоб-китобларни бир хил услубда юритиш ва қарор қабул қилиш жараёнининг шаффофлигини оширишга қаратилган.

Ҳуқуқий асослар

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 22 сентябрдаги ПФ–202-сон “Ёқилғи-энергетика тармоғини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Фармони.