Uy-joyni ijaraga olish shartnomasi bo‘yicha faqat fuqaro ijaraga oluvchi bo‘lishi mumkin. Yuridik shaxs turar joydan fuqarolarning yashashi uchun boshqa fuqarolik-huquqiy asoslar bo‘yicha foydalanishi mumkin, ammo uy-joyni ijaraga olish munosabatidagi nanimatelь maqomi fuqaroga tegishli.
Ha. Ijaraga oluvchi bilan birga uy-joyda doimiy yashaydigan fuqarolar shartnomada ko‘rsatilishi lozim.
Agar ular dastlab shartnomaga kiritilmagan bo‘lsa, ijaraga oluvchi va uning oila a’zolari boshqa fuqarolarni oila a’zosi sifatida shartnomaga kiritishni talab qilish huquqiga ega. Buning tartibi va shartlari qonunchilik bilan belgilanadi.
Shartnomada doimiy yashovchi sifatida ko‘rsatilgan fuqarolar uy-joydan foydalanish bo‘yicha ijaraga oluvchi bilan teng huquqlarga ega.
Bu ularning avtomatik ravishda shartnomaning asosiy qarzdori yoki ijara haqini to‘lashga majbur shaxsga aylanishini anglatmaydi. Asosiy shartnomaviy javobgarlik, qoida tariqasida, ijaraga oluvchi zimmasida qoladi.
Ijaraga oluvchi o‘zi bilan birga doimiy yashaydigan va ijara shartlarini buzayotgan fuqarolarning xatti-harakatlari uchun ijaraga beruvchi oldida javobgar bo‘ladi.
Shu sabab uy-joydan foydalanish, qo‘shnilarning huquqlariga rioya qilish va shartnoma shartlarini bajarish masalalari doimiy yashovchilarga ham tushuntirib qo‘yilishi maqsadga muvofiq.
Ha. Ijaraga oluvchi bilan birga doimiy yashaydigan fuqarolar ijaraga beruvchini xabardor qilib, barcha doimiy yashovchilar ijaraga oluvchi bilan birga ijaraga beruvchi oldida solidar javobgar bo‘lishi haqida kelishishlari mumkin.
Bunday holda ular birgalikda ijaraga oluvchilar hisoblanadi.
Solidar javobgarlik — kreditor majburiyatni barcha qarzdorlardan birgalikda yoki ularning istalgan biridan to‘liq yoki qisman bajarishni talab qilishi mumkin bo‘lgan javobgarlik.
Ijaraga oluvchi vafot etsa yoki uy-joydan chiqib ketsa, shartnoma avtomatik ravishda yo‘qolib ketmaydi.
Uy-joyda doimiy yashaydigan fuqarolarning o‘zaro kelishuviga ko‘ra ulardan biri ijaraga oluvchi bo‘ladi. Agar kelishuvga erishilmasa, doimiy yashaydigan fuqarolarning barchasi birgalikda ijaraga oluvchilar bo‘lib qoladi.
Eslatma: agar shartnoma 1 yilgacha bo‘lgan qisqa muddatli ijaraga tuzilgan bo‘lsa, doimiy yashovchilarni shartnomada ko‘rsatish, ularning teng foydalanish huquqi va ijaraga oluvchini almashtirishga oid ayrim maxsus qoidalar, shartnomada boshqacha belgilanmagan bo‘lsa, avtomatik qo‘llanmaydi.