Advokatlar faoliyati mustaqilligining konstitutsiyaviy kafolatlari

V Konstitutsii poyavitsya novaya glava, posvyaщennaya advokature , Novosti Uzbekistana

Advokatura nima?

Advokatura — jismoniy va yuridik shaxslarga malakali yuridik yordam ko‘rsatuvchi mustaqil huquqiy institut.

Advokatura fuqarolar, chet el fuqarolari, fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar hamda tashkilotlarga huquqiy maslahat beradi, hujjatlar tayyorlaydi va ularning huquq hamda qonuniy manfaatlarini himoya qiladi.

Advokatura qaysi printsiplarga asoslanadi?

Konstitutsiyaga muvofiq advokatura faoliyati:

qonuniylik;
mustaqillik;
o‘zini o‘zi boshqarish printsiplariga asoslanadi.

Advokatning mustaqilligi — advokat o‘z kasbiy vazifalarini qonun, kasb etikasi va ishonch bildiruvchining qonuniy manfaatlaridan kelib chiqib, tashqi bosimsiz amalga oshirishi.

Davlat organlari, mansabdor shaxslar va boshqa shaxslar advokatga qaysi huquqiy pozitsiyani tanlash yoki ishni qanday olib borish bo‘yicha qonunga xilof ko‘rsatma berishi mumkin emas.

Advokat faoliyatiga aralashish mumkinmi?

Advokat o‘z kasbiy vazifalarini bajarayotganda uning faoliyatiga aralashishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Advokat:

qonunda belgilangan tartibda ish materiallari bilan tanishish;
dalillar va zarur ma’lumotlarni to‘plash;
ariza, iltimosnoma va shikoyatlar kiritish;
ishonch bildiruvchining huquqlarini qonunda taqiqlanmagan vositalar bilan himoya qilish huquqiga ega.

Advokatga nisbatan bosim o‘tkazish, uni qonuniy himoya pozitsiyasidan voz kechishga majburlash yoki kasbiy vazifasi uchun ta’qib qilish mumkin emas.

Advokat bilan xoli uchrashish kafolatlanadimi?

Himoya ostidagi shaxsga advokat bilan moneliksiz va xoli uchrashish, shuningdek maxfiy maslahatlashish uchun zarur shart-sharoitlar yaratilishi kerak.

Bu kafolat:

ushlangan;
gumon qilinuvchi;
ayblanuvchi;
sudlanuvchi;
mahkum qilingan shaxslarga ham taalluqli.

Uchrashuvning maxfiyligi advokatning samarali himoyani tashkil etishi va shaxsning huquqiy pozitsiyasini erkin bildirishi uchun zarur.

Advokatlik siri nima?

Advokatlik siri — shaxsning advokatga murojaat qilganligi, maslahat mazmuni, taqdim etilgan hujjatlar va yuridik yordam ko‘rsatish bilan bog‘liq boshqa maxfiy ma’lumotlar.

Advokat ishonch bildiruvchidan olgan maxfiy ma’lumotlarni qonunga xilof ravishda oshkor qilishi mumkin emas.

Advokatni yuridik yordam ko‘rsatilishi munosabati bilan unga ma’lum bo‘lgan holatlar yuzasidan qonunga zid ravishda so‘roq qilish yoki maxfiy ma’lumotlarni berishga majburlashga yo‘l qo‘yilmaydi.

Advokat davlat himoyasidami?

Konstitutsiyaga ko‘ra:

advokatning o‘zi;
uning sha’ni va qadr-qimmati;
kasbiy faoliyati davlat himoyasida bo‘ladi va qonun bilan muhofaza qilinadi.

Advokatga nisbatan tahdid, tazyiq, zo‘ravonlik yoki kasbiy vazifasini bajarishiga qonunga xilof to‘sqinlik qilish belgilangan tartibda javobgarlikka sabab bo‘lishi mumkin.

Huquq buzilsa qaerga murojaat qilinadi?

Advokat yoki yuridik yordam olayotgan shaxs:

yuqori turuvchi mansabdor shaxsga;
Advokatlar palatasiga;
prokuraturaga;
sudga murojaat qilishi mumkin.

Shikoyatga bosim, uchrashuvga to‘sqinlik yoki boshqa qonunbuzilishni tasdiqlovchi hujjatlar va ma’lumotlar ilova qilinishi mumkin.

Normativ hujjatlar

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi

«Advokatura to‘g‘risida»gi Qonun