Yoshlar huquqlariga oid eng muhim 5 ta kafolat

Yoshlar kimlar?

Yoshlar — o‘n to‘rt yoshga to‘lgan va o‘ttiz yoshdan oshmagan shaxslar.

Yoshlarning Konstitutsiya va qonunlarda belgilangan huquqlari boshqa shaxslarning huquqlari bilan teng himoya qilinadi. Yoshga doir maxsus kafolatlar esa ularning ta’lim olishi, kasb egallashi, ishga joylashishi va jamiyat hayotida ishtirok etishi uchun qo‘shimcha imkoniyatlar yaratishga qaratilgan.

1. Yoshlarning barcha asosiy huquqlari himoya qilinadi

Davlat yoshlarning:

shaxsiy;
siyosiy;
iqtisodiy;
ijtimoiy;
madaniy;
ekologik huquqlari himoya qilinishini ta’minlaydi.

Yoshlar boshqa shaxslar kabi yashash, erkinlik, ta’lim, mehnat, sog‘liqni saqlash, axborot olish va o‘z huquqlarini himoya qilish huquqiga ega.

Yoshga, jinsga, millatga, tilga, dinga yoki boshqa belgilarga ko‘ra kamsitishga yo‘l qo‘yilmaydi.

2. Jamiyat va davlat hayotida ishtirok etish rag‘batlantiriladi

Davlat yoshlarning:

saylov va referendumlarda ishtirok etishi;
davlat va jamoat tashkilotlariga murojaat qilishi;
yoshlar tashkilotlari va nodavlat notijorat tashkilotlarini tuzishi;
jamoatchilik nazoratida ishtirok etishi;
ijtimoiy loyiha va tashabbuslarni amalga oshirishi uchun sharoit yaratadi.

Qonunda belgilangan yoshga etgan fuqaro davlat organlariga saylanish, davlat xizmatiga kirish va boshqa siyosiy huquqlardan foydalanishi mumkin.

3. Har tomonlama rivojlanish uchun sharoit yaratiladi

Davlat yoshlarning:

intellektual;
ijodiy;
jismoniy;
ma’naviy va axloqiy jihatdan rivojlanishi uchun shart-sharoitlar yaratadi.

Bu maqsadda ta’lim, fan, madaniyat, san’at, sport, axborot texnologiyalari va tadbirkorlik sohalarida dasturlar, tanlovlar, grantlar hamda boshqa qo‘llab-quvvatlash choralari amalga oshirilishi mumkin.

Qo‘llab-quvvatlash shartlari har bir dasturning alohida tartibida belgilanadi.

4. Ta’lim, mehnat, sog‘liq va uy-joy huquqlari qo‘llab-quvvatlanadi

Davlat yoshlarning:

sifatli ta’lim olishi;
kasb va hunar egallashi;
sog‘lig‘ini saqlashi;
ishga joylashishi;
bandligi ta’minlanishi;
uy-joyga ega bo‘lishi;
mazmunli dam olishi uchun shart-sharoitlar yaratadi.

Yoshlarga ta’lim krediti, kasbga o‘qitish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash, ishga joylashishga ko‘maklashish va uy-joy dasturlari qonunchilikda belgilangan talablar asosida taqdim etilishi mumkin.

5. Vatanparvarlik va qadriyatlarga hurmat shakllantiriladi

Davlat va jamiyat yoshlarda:

milliy va umuminsoniy qadriyatlarga sodiqlik;
xalqning tarixi va madaniy merosiga hurmat;
Vatanga muhabbat;
qonunlarga hurmat;
fuqarolik mas’uliyati;
bag‘rikenglik va inson huquqlariga hurmat tuyg‘ularini shakllantirish to‘g‘risida g‘amxo‘rlik qiladi.

Bu jarayon yoshlarning fikrlash, so‘z, vijdon va e’tiqod erkinligini cheklamasligi kerak.

Yoshning huquqi buzilsa qaerga murojaat qilinadi?

Huquqi buzilgan yosh:

tegishli davlat organiga;
Yoshlar ishlari agentligi yoki uning hududiy bo‘linmasiga;
ta’lim tashkiloti yoki ish beruvchiga;
prokuraturaga;
Ombudsmanga;
sudga murojaat qilishi mumkin.

Voyaga etmagan shaxsning manfaatlarini uning ota-onasi, vasiysi, homiysi yoki qonuniy vakili ham himoya qilishi mumkin.

Normativ hujjatlar

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi

«Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida»gi Qonun