Kim shikoyat qilish huquqiga ega?

Har bir jismoniy yoki yuridik shaxs, agar soliq organining:

• normativ xususiyatga ega bo‘lmagan hujjati;
• qarori;
• mansabdor shaxsining harakati;
• yoki harakatsizligi

uning huquqlarini buzgan deb hisoblasa, yuqori turuvchi soliq organiga yoki sudga shikoyat qilish huquqiga ega.

Normativ xususiyatga ega bo‘lmagan hujjat muayyan shaxsga nisbatan huquqiy oqibat keltirib chiqaradigan soliq organi hujjatidir.

Qaerga shikoyat qilish mumkin?

Shikoyat:

• yuqori turuvchi soliq organiga;
• yoki bevosita sudga berilishi mumkin.

Tuman yoki shahar soliq inspektsiyalari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar soliq boshqarmalarining shikoyatni ko‘rib chiqish yakunlari bo‘yicha qabul qilgan hujjatlari ustidan Soliq qo‘mitasiga shikoyat qilish mumkin.

Soliq qo‘mitasining normativ xususiyatga ega bo‘lmagan hujjatlari va uning mansabdor shaxslari harakatlari ustidan sudga shikoyat qilinadi.

Shikoyat berish qaror ijrosini to‘xtatadimi?

Yuqori turuvchi soliq organiga yoki sudga shikoyat berish:

• qo‘shimcha hisoblangan soliqlar va yig‘imlarni undirishni;
• moliyaviy sanktsiyalarni qo‘llashni;
• shikoyat qilinayotgan qaror yoki harakat ijrosini shikoyat bo‘yicha qaror qabul qilinguniga yoki sud qarori qonuniy kuchga kirguniga qadar to‘xtatib turadi.

Muhim: shikoyat bergan shaxs ustidan shikoyat qilinayotgan soliq organini bu haqda xabardor qilishi va shikoyat berilganini tasdiqlovchi hujjatni taqdim etishi shart.

Soliq tekshiruvi natijasi bo‘yicha shikoyat qachon beriladi?

Sayyor soliq tekshiruvi yoki soliq auditi natijalari bo‘yicha qabul qilingan qaror ustidan shikoyat shaxs o‘z huquqlari buzilganini bilgan yoki bilishi kerak bo‘lgan kundan e’tiboran 1 oy ichida beriladi.

Bunday shikoyat yuqori turuvchi soliq organiga qarorni qabul qilgan soliq organi orqali taqdim etiladi.

Qaror ustidan shikoyat qilinayotgan soliq organi shikoyatni barcha materiallar bilan birga 3 kun ichida yuqori turuvchi soliq organiga yuborishi shart.

E’tibor bering: bir oylik muddat uzrli sabab bilan o‘tkazib yuborilgan bo‘lsa, shikoyat beruvchining iltimosnomasi asosida yuqori turuvchi soliq organi uni tiklashi mumkin.

Shikoyat qanday shaklda beriladi?

Shikoyat va unga ilova qilinadigan hujjatlar:

• yozma;
• yoki elektron shaklda berilishi mumkin.

Shikoyat uni bergan shaxs yoki uning vakolatli vakili tomonidan imzolanadi.

Shikoyatda quyidagilar ko‘rsatiladi:

• jismoniy shaxsning F.I.O. va yashash joyi yoki yuridik shaxsning nomi va manzili;
• ustidan shikoyat qilinayotgan hujjat, qaror, harakat yoki harakatsizlik;
• soliq organining nomi;
• huquqlar qaysi asoslarga ko‘ra buzilgani;
• shikoyat beruvchining aniq talablari.

Telefon raqami, elektron pochta manzili va ishni ko‘rib chiqish uchun zarur boshqa ma’lumotlarni ham ko‘rsatish mumkin.

Agar shikoyat vakil orqali berilsa, uning vakolatini tasdiqlovchi hujjat ilova qilinadi.

Shikoyatga nimalarni ilova qilish kerak?

Shikoyatga, vaziyatga qarab:

• soliq organining qarori;
• soliq tekshiruvi dalolatnomasi;
• dalolatnomaga berilgan e’tirozlar;
• shartnomalar va hisob-kitoblar;
• to‘lov hujjatlari;
• soliq hisobotlari;
• shikoyatdagi vajlarni tasdiqlovchi boshqa hujjatlar ilova qilinishi mumkin.

Shikoyat ko‘rib chiqilayotgan vaqtda qaror qabul qilinguniga qadar qo‘shimcha hujjatlar taqdim etish ham mumkin.

Qachon shikoyat ko‘rmasdan qoldiriladi?

Shikoyat, jumladan, quyidagi hollarda ko‘rmasdan qoldirilishi mumkin:

• shikoyat imzolanmagan bo‘lsa;
• vakilning vakolatini tasdiqlovchi hujjat berilmagan bo‘lsa;
• shikoyat berish muddati o‘tkazib yuborilib, uni tiklash so‘ralmagan bo‘lsa;
• shikoyat chaqirib olingan bo‘lsa;
• aynan o‘sha asoslar bo‘yicha avval shikoyat berilgan bo‘lsa;
• shikoyat belgilangan tartib yoki shakl talablariga muvofiq bo‘lmasa;
• ayni masala bo‘yicha sudga murojaat qilingan bo‘lsa;
• masala qo‘zg‘atilgan jinoyat ishi doirasida ko‘rilayotgan bo‘lsa.

Shikoyatni ko‘rmasdan qoldirish haqida qaror 5 kun ichida qabul qilinadi va bu haqda shaxsga qaror qabul qilingan kundan e’tiboran 3 kun ichida xabar beriladi.

Shikoyat qancha muddatda ko‘rib chiqiladi?

Soliq auditi natijalari bo‘yicha javobgarlikka tortish yoki qo‘shimcha soliq hisoblash haqidagi qaror ustidan berilgan shikoyat 1 oy ichida ko‘rib chiqiladi.

Bu muddat zarur hujjatlarni olish yoki qo‘shimcha hujjatlarni o‘rganish uchun ko‘pi bilan 15 kunga uzaytirilishi mumkin.

Boshqa shikoyatlar bo‘yicha qaror, qoida tariqasida, 15 kun ichida qabul qilinadi. Ushbu muddat ham ko‘pi bilan 15 kunga uzaytirilishi mumkin.

Muddat uzaytirilgani haqida shikoyat beruvchiga 3 kun ichida xabar beriladi.

Shikoyat bo‘yicha qanday qaror qabul qilinishi mumkin?

Yuqori turuvchi soliq organi:

• shikoyatni qanoatlantirmasdan qoldirishi;
• soliq organi hujjatini bekor qilishi;
• qarorni to‘liq yoki qisman bekor qilishi;
• qarorni bekor qilib, yangi qaror qabul qilishi;
• mansabdor shaxsning harakati yoki harakatsizligini noqonuniy deb topishi mumkin.

Shikoyatni ko‘rib chiqish natijasi bo‘yicha qaror shikoyat bergan shaxsga qabul qilingan sanadan e’tiboran 3 kun ichida topshiriladi yoki yuboriladi.

Shikoyatni chaqirib olish mumkinmi?

Yuqori turuvchi soliq organiga berilgan shikoyat bo‘yicha qaror qabul qilinguniga qadar uni to‘liq yoki qisman chaqirib olish mumkin.

Muhim: shikoyat chaqirib olinsa, ayni asoslar bo‘yicha yuqori turuvchi soliq organiga takroran shikoyat qilish huquqi yo‘qoladi.

Sudga murojaat qilish

Soliq organining hujjati, qarori yoki mansabdor shaxsining harakati yoxud harakatsizligi ustidan sudga qonunchilikda belgilangan tartibda shikoyat qilish mumkin.

Yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlarning soliq nizolari, odatda, iqtisodiy sudda, jismoniy shaxslarning ommaviy-huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan nizolari esa ma’muriy sudda ko‘rib chiqiladi.

Tavsiya: shikoyatda faqat qarordan norozilikni emas, qaysi norma buzilgani, hisob-kitobdagi xato va qanday qaror qabul qilinishi so‘ralayotganini aniq ko‘rsatish lozim.