Ota-onaning voyaga etmagan bolalariga ta’minot berish majburiyati (aliment)

Bolani ta’minlash — ota-onaning teng majburiyati

Ota va ona voyaga etmagan bolalarini ta’minlashda teng majburiyatlarga ega. Nikoh bekor qilingani, ota-onaning alohida yashashi yoki ota-onalik huquqidan mahrum qilingani bolaga ta’minot berish majburiyatini bekor qilmaydi.

Aliment:

ota-onaning o‘zaro kelishuvi asosida ixtiyoriy to‘lanishi;
notarial tasdiqlangan aliment kelishuvi asosida undirilishi;
sud buyrug‘i yoki sud qarori bo‘yicha majburiy undirilishi mumkin.

Notarial tasdiqlangan aliment kelishuvi ijro hujjati kuchiga ega. Kelishuvda belgilangan ta’minot miqdori bolaning manfaatlarini kamsitmasligi kerak.

Aliment miqdori

Kelishuv mavjud bo‘lmasa, sud har oyda ota-onaning ish haqi va boshqa daromadidan:

bir bola uchun — to‘rtdan bir qism;
ikki bola uchun — uchdan bir qism;
uch va undan ortiq bola uchun — yarmi miqdorida aliment undirishi mumkin.

Taraflarning moddiy yoki oilaviy ahvoli hamda boshqa ahamiyatli holatlar inobatga olinib, mazkur ulushlar sud tomonidan kamaytirilishi yoki ko‘paytirilishi mumkin.

Har bir bola uchun aliment qonunchilikda belgilangan mehnatga haq to‘lash eng kam miqdorining 26,5 foizidan kam bo‘lmasligi kerak.

2026-yil 21-avgust holatiga mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdori 1 271 000 so‘m bo‘lgani sababli, bir bola uchun alimentning eng kam miqdori 336 815 so‘mni tashkil qiladi.

Mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdori o‘zgarsa, alimentning ushbu eng kam chegarasi ham qayta hisoblanadi.

Qat’iy summada aliment

Agar aliment to‘lashi shart bo‘lgan shaxsning daromadi:

doimiy bo‘lmasa yoki tez-tez o‘zgarsa;
qisman natura shaklida olinsa;
chet el valyutasida olinsa;
rasman tasdiqlangan daromadi mavjud bo‘lmasa;
daromaddan ulush undirish bolaning manfaatlariga jiddiy zarar etkazsa, sud alimentni har oy to‘lanadigan qat’iy pul summasida yoki bir vaqtning o‘zida ulush va qat’iy summa shaklida belgilashi mumkin.

Sudga kim murojaat qilishi mumkin

Aliment undirish to‘g‘risida:

bola bilan yashayotgan ota yoki ona;
vasiy yoki homiy;
bolani joylashtirgan muassasa;
qonunda belgilangan hollarda vasiylik va homiylik organi sudga murojaat qilishi mumkin.

Aliment undirish to‘g‘risidagi talab bo‘yicha davlat boji masalasi qonunchilikda belgilangan imtiyozlar asosida hal qilinadi.

Normativ hujjatlar

Maqola foydali bo‘ldimi?

Bo‘limlar