Huquqiy maslahat - bepul,tezkor, hammaga!

  • 12500 marta o'qildi

Fakulьtativ protokolning mazmuni

Xotin-qizlarni kamsitishning barcha shakllariga barham berish to‘g‘risidagi konventsiyaga Fakulьtativ protokol BMT Bosh Assambleyasining 1999-yil 6-oktabrdagi 54/4-son rezolyutsiyasi bilan qabul qilingan va 2000-yil 22 dekabrda kuchga kirgan.

Protokol Xotin-qizlarni kamsitishning barcha shakllariga barham berish to‘g‘risidagi konventsiyada kafolatlangan huquqlarni xalqaro darajada himoya qilishning qo‘shimcha mexanizmlarini belgilaydi.

Muhim: davlatning Konventsiya ishtirokchisi bo‘lishi uni avtomatik ravishda Fakulьtativ protokol ishtirokchisiga aylantirmaydi. Protokolga qo‘shilish uchun davlat alohida huquqiy harakatni amalga oshirishi kerak.

Individual xabarlar berish tartibi

Protokol ishtirokchisi bo‘lgan davlat yurisdiktsiyasidagi shaxslar yoki shaxslar guruhi Konventsiyadagi huquqlari buzilgani haqida BMTning Xotin-qizlarni kamsitishga barham berish qo‘mitasiga xabar taqdim etishi mumkin. Xabar jabrlanuvchining nomidan ham berilishi mumkin, biroq bunda, qoida tariqasida, uning roziligi talab etiladi.

Xabarni ko‘rib chiqish uchun:

  • u anonim bo‘lmasligi;
  • milliy huquqiy himoya vositalari tugatilgan bo‘lishi;
  • xuddi shu masala boshqa xalqaro tartibda ko‘rib chiqilmayotgan yoki avval ko‘rib chiqilmagan bo‘lishi;
  • murojaat Konventsiya qoidalariga mos kelishi;
  • xabar etarli dalillar bilan asoslantirilishi kerak.

Agar milliy tartib-taomillar asossiz cho‘zilsa yoki samarali natija berishi ehtimoli bo‘lmasa, ichki huquqiy himoya vositalarini to‘liq tugatish talabi qo‘llanmasligi mumkin.

Qo‘mita zarur hollarda davlatdan jabrlanuvchiga tuzatib bo‘lmaydigan zarar etkazilishining oldini olish uchun vaqtinchalik himoya choralarini ko‘rishni so‘rashi mumkin.

Tekshiruv tartib-taomili

Qo‘mita Protokol ishtirokchisi bo‘lgan davlatda xotin-qizlarning Konventsiyadagi huquqlari jiddiy yoki muntazam ravishda buzilayotgani haqida ishonchli ma’lumot olsa, maxsus tekshiruv o‘tkazish masalasini ko‘rib chiqishi mumkin.

Tekshiruv maxfiy tartibda olib boriladi. Asoslangan hollarda va davlatning roziligi bilan uning hududiga tashrif buyurilishi mumkin. Davlat Protokolga qo‘shilish vaqtida ushbu tekshiruv vakolatini tan olmasligi haqida bayonot berish huquqiga ega.

Qo‘mitaning fikr va tavsiyalari milliy sud qarorini almashtirmaydi. Davlat ularga yozma javob beradi va tavsiyalarni bajarish bo‘yicha ko‘rilgan choralar haqida axborot taqdim etadi.

O‘zbekiston uchun amaldagi maqom

O‘zbekiston Xotin-qizlarni kamsitishning barcha shakllariga barham berish to‘g‘risidagi konventsiya ishtirokchisidir. Biroq BMTning Fakulьtativ protokol ishtirokchilari rasmiy ro‘yxatida O‘zbekiston ko‘rsatilmagan.

Shu sababli, hozirgi vaqtda O‘zbekiston yurisdiktsiyasidagi shaxslar ushbu Protokol asosida O‘zbekistonga qarshi individual xabarni Qo‘mitaga taqdim eta olmaydi. Bu holat O‘zbekistonning Konventsiya bo‘yicha majburiyatlarini, jumladan davriy hisobot taqdim etish majburiyatini bekor qilmaydi.

O‘zbekistonda kamsitish holatlaridan himoyalanish milliy qonunchilikda belgilangan vakolatli organlar va sudlar orqali amalga oshiriladi. «Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risida»gi Qonun jins bo‘yicha kamsitishga yo‘l qo‘ymaslik va buzilgan huquqlarni himoya qilish kafolatlarini belgilaydi.

Chat