Intellektual mulk ob’ektlariga nimalar kiradi?

Intellektual faoliyat natijalari nimalar?

Intellektual mulk ob’ektlarining birinchi katta guruhi insonning ijodiy va intellektual faoliyati natijalaridir. Ularga:

fan, adabiyot va san’at asarlari;
ijrolar va fonogrammalar;
efir yoki kabelь orqali ko‘rsatuv va eshittirishlar;
EHM uchun dasturlar va ma’lumotlar bazalari;
ixtirolar;
foydali modellar;
sanoat namunalari;
selektsiya yutuqlari;
oshkor etilmagan axborot, shu jumladan ishlab chiqarish sirlari — nou-xau kiradi.

Tovar yoki tashkilotni ajratib turuvchi belgilar ham intellektual mulkmi?

Ha. Fuqarolik muomalasi ishtirokchilari, tovarlar, ishlar va xizmatlarni boshqalardan ajratib turuvchi vositalar ham intellektual mulk ob’ektlari hisoblanadi.

Ularga:

firma nomi;
tovar belgisi va xizmat ko‘rsatish belgisi;
geografik ko‘rsatkich;
tovar kelib chiqqan joy nomi kiradi.

Intellektual mulk huquqi qachon paydo bo‘ladi?

Bu ob’ektning turiga bog‘liq.

Ayrim intellektual mulk ob’ektlariga huquq ular yaratilgan paytdan huquqiy muhofaza qilinadi. Boshqa ob’ektlarga esa qonunchilikda belgilangan tartibda davlat tomonidan huquqiy muhofaza berilganidan, masalan ro‘yxatdan o‘tkazilganidan yoki muhofaza hujjati berilganidan keyin huquq vujudga keladi.

Shu sababli, masalan, asarga mualliflik huquqi bilan tovar belgisi yoki ixtironi huquqiy muhofaza qilish tartibi bir xil emas.

Moddiy buyum va unga bog‘liq intellektual huquq bir xilmi?

Yo‘q. Intellektual mulkka bo‘lgan huquq uni ifodalagan moddiy buyumga bo‘lgan mulk huquqidan alohida mavjud bo‘ladi.

Masalan, rassom chizgan kartinaning o‘zi sotilgani bilan asarga oid barcha intellektual huquqlar avtomatik ravishda xaridorga o‘tib ketmaydi. Intellektual huquqlarni o‘tkazish uchun qonun va shartnoma talablari alohida baholanadi.

Barcha intellektual mulk ob’ektlariga bir xil qoidalar qo‘llanadimi?

Yo‘q. Fuqarolik kodeksi umumiy qoidalarni belgilaydi, ammo ob’ektning turiga qarab maxsus qonunlar ham qo‘llanadi.

Masalan, mualliflik huquqi, ixtiro va patentlar, tovar belgilari, geografik ko‘rsatkichlar va selektsiya yutuqlariga nisbatan alohida huquqiy tartiblar mavjud.

Eslatma: intellektual mulk ob’ekti mavjud bo‘lishi bilan uni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish majburiyati bir xil masala emas. Ayrim huquqlar ob’ekt yaratilishi bilan yuzaga keladi, ayrimlari uchun esa davlat ro‘yxatidan o‘tkazish yoki muhofaza hujjati talab qilinadi.

Normativ hujjatlar

Maqola foydali bo‘ldimi?

Bo‘limlar