Huquqiy maslahat - bepul,tezkor, hammaga!
Nafaqa deganda nima tushuniladi?
- 6857 marta o'qildi
Nafaqa — qonunchilikda nazarda tutilgan muayyan ijtimoiy holat yuzaga kelganda yoki shaxs belgilangan toifaga mansub bo‘lganda tayinlanadigan pul to‘lovi.
Nafaqalarning yagona umumiy tayinlash tartibi mavjud emas. Har bir nafaqaning oluvchilari, tayinlash shartlari, miqdori va to‘lov muddati alohida normativ-huquqiy hujjat bilan belgilanadi.
Nafaqa pensiyadan farq qiladi. Pensiya, odatda, fuqaroning yoshi, ish staji, ish haqi, nogironligi yoki boquvchisini yo‘qotganligi bilan bog‘liq bo‘ladi. Nafaqa esa muayyan ijtimoiy holat yoki ehtiyoj asosida tayinlanishi mumkin.
Ijtimoiy nafaqalarning asosiy turlari
Ijtimoiy himoyaga muhtoj shaxslarga quyidagi nafaqalar tayinlanishi mumkin:
- nogironligi bo‘lgan 18 yoshgacha bolalarga nogironlik nafaqasi;
- bolalikdan nogironligi bo‘lgan shaxslarga nafaqa;
- mehnatga layoqatsiz fuqarolarga nogironlik nafaqasi;
- o‘zgalar parvarishiga muhtoj nogironligi bo‘lgan bolaning qonuniy vakiliga parvarishlash nafaqasi;
- boquvchisini yo‘qotganlik nafaqasi;
- zarur ish stajiga ega bo‘lmagan keksa yoshdagi fuqarolarga yoshga doir nafaqa.
Proaktiv tayinlash — fuqarodan alohida ariza va qo‘shimcha hujjat talab qilmasdan, davlat axborot tizimlaridagi ma’lumotlar asosida nafaqa tayinlash tartibi.
Nogironligi bo‘lgan 18 yoshgacha bolalarga nafaqa va parvarishlash nafaqasi, qoida tariqasida, axborot tizimlaridagi ma’lumotlar asosida proaktiv shaklda tayinlanadi.
Kam ta’minlangan oilalarga to‘lovlar
Ijtimoiy reestrga kiritilgan oilalarga:
- bolalar nafaqasi;
- moddiy yordam tayinlanishi mumkin.
Ijtimoiy reestr — oilaning ijtimoiy-iqtisodiy holatini baholash asosida ijtimoiy yordamga muhtoj oilalar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni yurituvchi axborot tizimi.
Bolalar nafaqasi va moddiy yordam olish huquqi oilaning daromadi, tarkibi, mol-mulki va qonunchilikda belgilangan boshqa mezonlar asosida aniqlanadi.
Mehnat munosabatlariga oid nafaqalar
Mehnat va bandlik qonunchiligida, jumladan:
- ishsizlik nafaqasi;
- ishdan bo‘shatish nafaqasi;
- vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik nafaqasi;
- homiladorlik va tug‘ish nafaqasi kabi to‘lovlar ham nazarda tutilgan.
Ularni tayinlash shartlari ijtimoiy nafaqalardan farq qiladi va tegishli mehnat, bandlik hamda ijtimoiy sug‘urta qoidalari asosida belgilanadi.
Nafaqa qanday tayinlanadi?
Nafaqaning turiga qarab u:
- proaktiv shaklda;
- «Inson» ijtimoiy xizmatlar markazi orqali;
- Davlat xizmatlari markazi orqali;
- Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali;
- ish beruvchi yoki vakolatli davlat organi tomonidan tayinlanishi mumkin.
Nafaqaning bir turiga huquq mavjudligi boshqa nafaqalar ham avtomatik ravishda tayinlanishini anglatmaydi. Har bir to‘lov bo‘yicha huquq alohida tartibda aniqlanadi.
Normativ hujjatlar
Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 23-martdagi 119-son qarori
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/ijtimoiy.png)
/2222.png)
/11.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/13.png)
/gender.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/19.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/2.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/9.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/12.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/vatandoshlar%2010.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Informatization%202.png)
/4.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/saldatkui.png)
/vote%202%20%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%8F.png)
/6.png)
/3.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/8.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/transport.png){kind=spacer}
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Green_Right_Arrow_Transparent_PNG_Clip_Art_Image.png){kind=spacer}
/Tamojni.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/17.png)
/construction.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/7.png)
/%D0%91%D0%B5%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D1%8F%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9-1.png)
/YXk.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/14.png)
/travl%203.png)
/tree.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/Sport_madad.png)
/Informatization.png)
/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F%20%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B0%20(3)/5.png)
