Xarid cheki — iste’molchi uchun muhim hujjat

Sotuvchi chek berishi shartmi?

Ha. Tovar sotilganda yoki xizmat uchun haq to‘langanda iste’molchiga qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda kassa yoki tovar cheki berilishi lozim.

Onlayn nazorat-kassa mashinasi yoki virtual kassa orqali shakllantiriladigan fiskal chekda tovar va to‘lov haqidagi belgilangan ma’lumotlar, jumladan to‘lov sanasi va vaqti, fiskal ma’lumotlar hamda tegishli hollarda chekning haqiqiyligini tekshirish imkonini beruvchi QR-kod bo‘ladi.

Chek nima uchun kerak?

Chek:

tovar qaerdan va qachon xarid qilinganini;
tovar yoki xizmat uchun qancha pul to‘langanini;
sotuvchi bilan xarid munosabati mavjudligini;
qaytarish, almashtirish, ta’mirlash yoki boshqa talab qo‘yishda xarid faktini tasdiqlashda muhim dalil hisoblanadi.

Ayniqsa kafolatli va qimmat tovarlarni xarid qilganda chekni kafolat hujjati va texnik pasport bilan birga saqlash maqsadga muvofiq.

Chek yo‘qolsa huquq ham yo‘qoladimi?

Yo‘q. Nuqsonli tovar bo‘yicha iste’molchining talabi kassa yoki tovar cheki taqdim etilganda ko‘rib chiqiladi, ammo qonun xaridni boshqa hujjatlar va dalillar bilan ham tasdiqlash imkonini beradi.

Bunday dalillarga vaziyatga qarab bank yoki elektron to‘lov ma’lumoti, elektron buyurtma, shartnoma, kafolat hujjati va xaridni ishonchli tasdiqlovchi boshqa materiallar kirishi mumkin.

Shu sabab sotuvchining faqat «QR-kodli chek yo‘q» degan vaj bilan boshqa dalillarni umuman ko‘rib chiqmasdan talabni rad etishi har doim ham qonunga muvofiq bo‘lmaydi.

Fiskal chekda QR-kod nima uchun kerak?

QR-kod fiskal chekning haqiqiyligini elektron axborot tizimi yoki tegishli mobilь ilova orqali tekshirish imkonini beradi. Onlayn kassa va virtual kassa tizimida chek ma’lumotlari fiskal tizimga yuboriladi.

Biroq ayrim to‘lov turlarida, masalan qonunchilikda belgilangan bo‘nak, bo‘lib to‘lash yoki kredit shaklidagi ayrim cheklarda QR-kod va fiskal belgi bo‘lmasligi mumkin. Demak, har qanday QR-kodsiz hujjatni avtomatik ravishda «qalbaki chek» deb hisoblash ham to‘g‘ri emas.

Chek berilmasa nima qilish mumkin?

Xaridor sotuvchidan belgilangan tartibda chek berishni talab qilishi mumkin. Chek berilmasa, xarid vaqti, joyi, to‘lov usuli va summasini tasdiqlaydigan ma’lumotlarni saqlab qo‘yish maqsadga muvofiq.

Nazorat-kassa texnikasidan foydalanish va fiskal chek berish qoidalariga rioya etilmagan holatlar bo‘yicha soliq organlariga, iste’molchi huquqlari buzilishi masalasida esa Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasiga murojaat qilish mumkin.

Eslatma: chekni olish va saqlash talabni isbotlashni ancha osonlashtiradi. Lekin chek yo‘qolgani iste’molchining qonundagi huquqlari avtomatik ravishda yo‘qoldi degani emas.

Normativ hujjatlar

Maqola foydali bo‘ldimi?

Bo‘limlar