Huquqiy maslahat - bepul,tezkor, hammaga!

  • 30769 marta o'qildi

Bolaning xususiy mulkka bo‘lgan huquqi

Voyaga etmagan bola qonunda belgilangan tartibda xususiy mulk egasi bo‘lish huquqiga ega.

Quyidagilar bolaning xususiy mulki hisoblanadi:

  • hadya tariqasida olingan mol-mulk;
  • meros qilib olingan mol-mulk;
  • shaxsiy mehnati natijasida orttirilgan mol-mulk;
  • qonunchilikka muvofiq amalga oshirilgan tadbirkorlik faoliyatidan olingan daromad;
  • bolaning mablag‘i hisobidan sotib olingan mol-mulk;
  • shaxsiy foydalanishdagi buyumlar.

Bolaning kiyim-kechagi, poyabzali, o‘quv anjomlari, mehnat yoki ijod vositalari va boshqa shaxsiy buyumlari ham uning xususiy mulki hisoblanadi.

Ota-ona bolaning xususiy mulkiga avtomatik ravishda mulkdor bo‘lib qolmaydi. Bolaga tegishli mol-mulk uning manfaatlarini ko‘zlab boshqarilishi shart.

Tadbirkorlikdan olingan daromad

Voyaga etmagan shaxsning tadbirkorlik faoliyatiga kiritgan mablag‘i va undan olgan daromadi uning xususiy mulki hisoblanadi.

Agar bola, ota-ona yoki oilaning boshqa a’zolari o‘rtasida mol-mulk va daromadning boshqacha huquqiy tartibini belgilovchi shartnoma tuzilgan bo‘lsa, munosabatlar ushbu shartnoma asosida hal qilinadi.

Bolaning mol-mulkini boshqarish

Ota-ona, farzandlikka oluvchilar, vasiylar va homiylar voyaga etmagan bolaning xususiy mulkini fuqarolik qonunchiligida belgilangan tartibda boshqaradi va tasarruf etadi.

Bunda ular:

  • faqat bolaning manfaatlarini ko‘zlab harakat qilishi;
  • mol-mulkning saqlanishini ta’minlashi;
  • bolaga zarar etkazadigan bitimlar tuzmasligi;
  • qonunda nazarda tutilgan hollarda vasiylik va homiylik organining ruxsatini olishi kerak.

Bolaning yoshi va muomala layoqatiga qarab ayrim bitimlarni mustaqil tuzishiga, ayrimlarini esa ota-onasi yoki boshqa qonuniy vakilining roziligi bilan amalga oshirishiga yo‘l qo‘yiladi.

Mulkiy nizolar

Ota-ona va voyaga etmagan bola o‘rtasida mol-mulkka oid nizo kelib chiqsa, u sud tomonidan umumiy asoslarda hal qilinadi.

Bunday holatda bolaning huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilishda vasiylik va homiylik organi ishtirok etadi.

Material O‘zbekiston Respublikasining Oila kodeksi, O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi va «Bola huquqlarining kafolatlari to‘g‘risida»gi Qonun asosida tayyorlandi.

Chat