Logopediya shoxobchasi umumta’lim maktablarining boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida o‘quv dasturlarini o‘zlashtirishga to‘sqinlik qilayotgan nutq nuqsonlarining oldini olish va ularni bartaraf etish maqsadida tashkil etiladi.
Shoxobchada bolalarga korrektsion-logopedik yordam ko‘rsatiladi, shuningdek o‘qituvchilar va ota-onalarga bolaning nutqiy rivojlanishi yuzasidan amaliy ko‘mak beriladi. Logopediya shoxobchalari faoliyati Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi tomonidan muvofiqlashtiriladi.
Korrektsion-logopedik yordam — boladagi nutq nuqsonlarini aniqlash, kamaytirish yoki bartaraf etishga qaratilgan maxsus pedagogik mashg‘ulotlar.
Logopediya shoxobchasiga og‘zaki nutq yoki tovush talaffuzida kamchiliklari aniqlangan boshlang‘ich sinf o‘quvchilari qabul qilinadi.
Jumladan:
— nutqi to‘liq rivojlanmagan 1-sinf o‘quvchilari;
— tovushlarni talaffuz qilishda kamchiliklari bo‘lgan 1–4-sinf o‘quvchilari;
— rinolaliya, dizartriya yoki duduqlanish kabi nutq apparati bilan bog‘liq nuqsonlari bo‘lgan 1–4-sinf o‘quvchilari qabul qilinadi.
Zarurat bo‘lganda bolaning holatiga aniqlik kiritish uchun u nevrolog, psixonevrolog, otorinolaringolog va boshqa tibbiyot mutaxassislari ko‘rigidan o‘tkazilishi mumkin.
Har yili 3-sentabrga qadar maktab direktori buyrug‘i bilan logopediya shoxobchasiga qabul qilinadigan o‘quvchilarni aniqlash uchun kamida 5 nafar a’zodan iborat ishchi guruh tuziladi.
Uning tarkibiga maktab direktori, psixolog, logopediya shoxobchasi mudiri, boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari va tibbiyot xodimi kiritiladi.
Aniqlangan o‘quvchilar ro‘yxati direktor tomonidan tasdiqlanib, 15-sentabrga qadar tegishli tuman yoki shahar ta’lim bo‘linmasiga taqdim etiladi.
Agar nutq nuqsoni o‘quv yili davomida aniqlansa, bola yil boshini kutmasdan belgilangan tartibda logopediya shoxobchasiga qabul qilinishi mumkin.
Korrektsion-logopedik mashg‘ulotlar maktab ma’muriyati bilan kelishilgan jadval asosida darsdan tashqari vaqtda, guruhli yoki yakka tartibda o‘tkaziladi.
Nutq nuqsonining turiga qarab mashg‘ulotlar quyidagicha tashkil etiladi:
— nutqi to‘liq rivojlanmagan 1-sinf o‘quvchilari — 8–10 nafarlik guruhda 40–45 daqiqadan, haftasiga 2-marta, bir o‘quv yili davomida;
— tovush talaffuzida kamchiligi bo‘lgan 1–4-sinf o‘quvchilari — 8–10 nafarlik guruhda 40–45 daqiqadan, haftasiga 3-marta, bir o‘quv yili davomida;
— rinolaliya, dizartriya yoki duduqlanishi bo‘lgan o‘quvchilar — yakka tartibda 15 daqiqadan, haftasiga 3-marta, nutq nuqsoni bartaraf etilgunga qadar.
Yakka tartibdagi mashg‘ulot — logoped tomonidan bir nafar o‘quvchining nutqidagi muayyan nuqsonga mos ravishda alohida o‘tkaziladigan mashg‘ulot.
O‘quvchining nutq nuqsoni bartaraf etilsa, u logopediya shoxobchasi mudirining ishchi guruh bilan kelishilgan xulosasi asosida 15–25-may kunlari shoxobcha o‘quvchilari safidan chiqariladi.
Logopediya shoxobchasida o‘qituvchi-logoped yoki defektolog sifatida oliy ma’lumotli mutaxassislar ishlashi mumkin. O‘qituvchi-logopedning haftalik o‘quv yuklamasi 18 o‘quv soatidan oshmasligi lozim.